epaia
Itzuli

MUTUALEX EPAIA 2019KO MARTXOA: KALERATZE OBJEKTIBOA

KALERATZE OBJEKTIBOA. JUSTIFIKATUTAKO ALDIZKAKO HUTSEGITEAK 4 HILABETEKO ALDIAN. DATA ZEHATZ BATETIK BESTE BATERA ZENBATZEA.

epaia

Auzitegi Gorenak (AG) doktrina bateratzeko 2019ko otsailaren 4an eman duen oraintsuko epaian (Errekurtso zk.: 1113/2017), zehatz lantzen du denbora aldetik nola hartu behar diren kontuan gaixotasunaren ondorioz lanean aldizka egindako hutsegite justifikatuak, etendako 4 hilabetez eta 12 hileko aldian eginak, Langileen Estatutuak (LE) 52. d) artikuluan finkatutako aplikazio-esparruan, manu horretan finkatutako arrazoi objektiboen ondoriozko kaleratze batean. Bestalde, erabaki beharko da hutsegite horien ehunekoa arauak finkatutako 4 hilabetetik beherako aldian inputatu behar den. Ondorioz, LEk 52. d) artikuluan aipatzen dituen aldizkako 4 hilabeteen zenbaketa data batetik bestera egin behar da, eta ez hilabete naturalak hartuta.

Instantziako epaiko frogatutako egitateen arabera, 2015eko egun hauetan (urtarril-abendua) demandatzailea ez zen lanera joan, ondo justifikatu ondoren, aldi baterako ezintasuna (ABE) zela-eta:

  • 2015eko otsailaren 3tik 11ra
  • 2015eko maiatzaren 21etik 22ra
  • 2015eko urriaren 21etik 26ra
  • 2015eko urriaren 28tik azaroaren 6ra

Hau da, egun baliodunen %25 baino gehiago, enpresak konputatutako aldian.

Enpresak kalera bota zuen, arrazoi objektiboak zirela-eta; horrek 2016ko urtarrilaren 29tik aurrera izan zuen eragina, eta legeak ezarritako kalte-ordaina jarri zuen enplegatuaren esku.

Auzialdiko epaitegiak atzera bota zuen kaleratzeko demanda, eta adierazi zuen enpresaren erabakia zuzenbidearen araberakoa zela, Kataluniako Justizia Auzitegi Gorenaren (JAG) aurreko erabakiei jarraituz, kontuan hartuta –hor adierazten denez–, hilabeteak data batetik bestera zenbatuta ere, 2010-12-09ko AGEk finkatutako eran (842/2010 dbke.), urte baten barruan hutsegiteen kopurua %25etik gorakoa bada –kasu honetan %25,92 da–-, berdin diola 4 hilabete horietatik –kasu honetan 3– beherako denboraldi batean izatea.

2017-01-19an, Kataluniako JAGk berretsi egin zuen kasazio-errekurtsoa jarritako instantziako erabakia, doktrina bateratzeko.

Azkenean doktrina zuzena betetzen zuen 2015-10-23ko Gaztela-Mantxako JAGren kontrasteko epaian, hutsegiteak etendako 4 hilabete naturaletan proiektatu ziren, banaketa kronologiko honekin:

  • 2012-02-27tik 2012-03-02ra
  • 2012-06-10etik 2012-06-25era
  • 2012-06-15etik 2012-06-25era
  • 2012-06-27tik 2012-06-30era
  • 2012-09-20tik 2012-10-01era

Hala, 92 egun baliodun osatzen zituzten guztira, eta horien %25 baino gehiago.

Epaiak adierazi zuenez, kaleratzea bidegabea izan zen, zenbatzeko sisteman oinarrituta:“…ez da egokia data batetik bestera bitartean etenak diren 4 hilabete oso barnean sartutzat jotzea, enpresak kontuan hartzen duen ABEk eragindako lehen baja eguna 2012-02-27a baldin bada, data batetik bestera lehenengo hilabeteko zenbaketa 2012-03-26ra arte zabalduko litzateke; era berean, zenbatzeko bigarren hilabeteari dagokionez, ABEk eragindako hurrengo egoera 2012-06-10ekoa izanda, data batetik bestera bigarren hilabeteko zenbaketa 2012-07-09ra arte zabalduko litzateke. Horren ondoren, ABEk eragindako hurrengo egoera 2012-09-20koa izango litzateke, eta data batetik bestera zenbatzeko hilabetea 2012-10-19koa. Hala, enplegatzaileak kontuan hartutako hilabete etenak ez lirateke 4 izango, 3 baizik, eta ez litzateke beteko kaleratze objektiborako oinarria den lege-aurreikuspena, hau da, laneko hutsegiteak, justifikatuak baina aldizkakoak, 12 hilabeteren barruan, aldizka 4 hilabetez egun baliodunen %25 osatuz.”

AGk adierazi duenez, azaldu zaigun arazoa konpontzeko, nahitaez abiatu behar dugu haren 5/10/2005 epaitik (3648/2004 dbke.), hor oro har garatuta baitaude LEk 52 d) artikuluan aurreikusitako kaleratze objektiboetako oinarrizko elementuak. Artikulu horretan, absentziak mugatzeko bi epe edo sistema daude jasota:

 “…edo hutsegiteak egun baliodunen %20ra iristen dira etenik gabeko 2 hilabetetan, edo %25era 4 hilabete etenetan. Bi kasuetan, guztira osatzen diren epealdiak hartzen dira aintzat. 2 edo 4 hilabete dira orduan. Hori da araurako ezaugarri esanguratsua, eta hilabete bat bakarrik ez kontuan hartzea, eta epea bi hilabetetik laura luzatzeak hutsegite ugariak erregistratzeko helburua izatea, ehunekoa dagokion heinean gutxituta edo handituta. Banaketa desberdinak bi parametrori begiratzen die… 4 hilabeteei dagokienez, horiek aldizkakoak izango dira, 12ko aldian eta hutsegiteen bolumena %25era igoko da. Hain luzea izan gabe trinkoa den aldi bati ehuneko txikiagoa dagokio; luzeagoa eta, aldizkakoa izateagatik, zabalagoa den aldiari, berriz, %25ekoa dagokio.

Nabarmena da Langileen Estatutuaren 52.d) artikuluak 2 edo 4 hilabeteko aldiak hartzen dituela aintzat, eta ehunekoak horiei egiten diela erreferentzia…”.

Errekurtsoa jarri zaion epaian aipatutako doktrina orokor horretan, Auzitegi Gorenak ohartarazten du inolaz ere ez dela egokia egun baliodunen %25a osatzen duten hutsegite justifikatuen zenbaketen kasuan ondoriotzat ateratzea hutsegite horiek arauan aurreikusitako 4 hilabeteak baino denbora laburragoan gerta daitezkeenik, alderantziz baizik.

Beste alde batetik, AGk errepikatu du aldizkako 4 hilabete horiek ez direla egutegiko hilabete gisa zenbatu behar, baizik eta kontrasteko epaiaren oinarri juridikoa den 2010/12/9ko AGEn (842/2010 dbke.) adierazi zen bezala, horren inguruko inolako aurreikuspenik ez izateak arazoa konpontzeko LEko 52 d) artikuluan jasotako xedetik eratorri daitekeen irizpidera jo beharrera mugatzen du. “… Hain zuzen, lanera ez joateak eragindako kaleratzeek, justifikatuak izanda ere, absentismoaren aurka borrokatzea dute helburu, absentismoak lan-harreman arruntean eragin negatibo nabarmena baitu, are gehiago enpresan oro har %5 baino handiagoa baldin bada; egoera hori zuzentzeko, neurriak hartu behar dira, traumatikoak izanda ere. Horregatik, hartu beharreko erabakia xede horrekiko adostasunik handiena duena izango da. Horrela, bada, egutegiko hilabeteen irizpidea onartuta… laneko hutsegite-egun jakin batzuk zenbaketatik kanpo geldi daitezke… baldin eta laneko hutsegiteak hilabete baten bukaerako eta hurrengoaren lehenengo egunetan gertatu badira; kasu horretan, azken horiek ez lirateke zenbatuko. Ondorio hori arauaren xedearen kontrakoa da zuzen-zuzenean. Horrenbestez, errekurtsoa jarritako epaiko irizpidea onartu beharko da –hilabeteak data batetik bestera zenbatzea, Kode Zibilaren 5. artikuluan agindutakoari jarraiki, eta arauaren xedearekin bat eginda–”.

Ondorio gisa, argi dago arauaren xedea denboraldi jakin batzuen barruan lortu behar dela, eta 4 hilabetean hedatutako hutsegite justifikatuei dagokienez, egun baliodunen %25 edo gehiago osatuz gero, data batetik bestera zenbatu behar dira, eta, gainera, beharrezkoa izango da 4 hilabete horiek zenbatu beharreko aldian sartzea, bestela ez bailitzateke beteko aldizkako bajek, ezaugarri horiek izan ditzaten, legegileak aurreikusitako berariazko denbora tartean aztertzeko baldintza; denbora-tarte hori ez da txikiagoa izango, bestela aldizkako 4 hilabete zenbatze hori indargabetu egingo litzateke, hemen errekurtsoa jarritako epaiarekin gertatu zen bezala. Hain zuzen ere, epai horretan, enpresak gauzatutako kaleratze objektiborako arrazoi baliozkotzat jotzen da bajak aldizkako 3 hilabetetan gertatu izana, eta ez data batetik bestera zenbatutako 4 hilabetetan.

Susana Castaños

Mutualiako Aholkularitza Juridikoa 

Martxoa 2019 

Lotutako berriak

Webgune honek cookiak erabiltzen ditu informazioa biltzeko, gure zerbitzuak hobetzeko eta zure arakatze ohiturak aztertzeko.

Nabigatzen jarraitzen baduzu, beraren instalazioa onartzea dakar.

OK