SENTENCIA
Itzuli

MUTUALEX EPAIA 2020KO MAIATZA

JUSTIZIA AUZITEGIAREN EPAIA (Bigarren Sala), 2020ko martxoaren 19koa 

Bitarteko funtzionarioen behin-behinekotasuna 

Funtzionario publikoak: Europako Justizia Auzitegiaren duela gutxiko epaiak behin-behinekotasunaren abusua onartzen du bitartekoen figurarekin, baina ez ditu mugagabe bihurtzen, eta Europar Batasuneko estatuen esku uzten du hura prebenitzeko, zuzentzeko edo, hala badagokio, zehatzeko neurri egokiak hartzea. 

JUSTIZIA AUZITEGIAREN EPAIA (Bigarren Sala), 2020ko martxoaren 19koa, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren aurrean aurkeztutako auzi prejudizialari buruzkoa, Madrilgo Erkidegoan planteatutako bi auziren harira (C-103/18 auzia: Sánchez Ruiz eta (C-103/18) eta Fdz. Álvarez eta beste batzuk; iraupen luzeko funtzionarioak), pertsona horiei, hala badagokio, estatutupeko langile finkoen izaera aitortzeari dagokionez, edo, subsidiarioki, langile horien estatutu konparagarri batean enplegatu publikoen izaera aitortzeari dagokionez, iraunkortasunaren eta mugiezintasunaren printzipioei jarraikiz. 

Bitarteko milaka funtzionariok “finkotasuna” edo “iraunkortasuna” bide horretatik lortzeko esperantzarekin espero zuten epaiak itxaropen horiek zapuztu ditu; izan ere, 1999/70/EE Zuzentarauaren 5. klausulak, sektore pribatuan eta publikoan iraupen mugatuko ondoz ondoko lan-harremanak gehiegikeriaz ez erabiltzeko neurriak jasotzen dituenak, Europar Batasuneko estatuei ez die ezartzen iraupen mugatuko lan-kontratuak kontratu mugagabe bihurtzeko betebehar orokorrik. 

Hala eta guztiz ere, plaza hutsak betetzen dituzten bitartekoen posizioaren tratamendu juridikoari buruzko epai garrantzitsu baten aurrean gaude. Epai horrek honako gai hauei buruz ebazten du:  

1.- EBJAri planteatzen zaion lehenengo gaia “iraupen mugatuko ondoz ondoko lan-kontratuen edo -harremanen” kontzeptuari buruzkoa da, Esparru Akordioaren 5. klausularen zentzuan. 

Eta EBJAk berrikuntza garrantzitsu bat sartzen du, interpretatzen baitu “ondoz ondoko erabilera” kontzeptua zerbitzu-harreman bakar batera ere hedatzen dela, enpresaburu publikoak, aurreikusitako epean, lanpostu hutsa behin betiko betetzeko hautaketa-prozesu bat antolatzeko betebeharra ez betetzeagatik, hainbat urtez etenik mantentzen denean, eta honako hau adierazten du: Akordioaren 5. klausularen helburua honela interpretatu behar da: “Europar Batasuneko estatuek edo gizarte-solaskideek ezin dute “iraupen mugatuko ondoz ondoko lan-kontratuak edo -harremanak” kontzeptutik kanpo utzi, xedapen horren ondorioetarako, egoera bat, non iraupen jakineko zerbitzu-harreman batean oinarrituta, hau da, izendatua izan den lanpostu hutsa behin betiko bete arte izendatutako enplegatu publiko batek lanpostu bera, hainbat izendapenen esparruan, etenik gabe hainbat urtez bete duen, eta etengabe bete dituen eginkizun berak, noiz eta enplegatu publiko horrek hutsik dagoen lanpostu horretan modu iraunkorrean jarraitzeko arrazoia, lanpostu huts hori behin betiko betetzeko xedez enplegu-emaileak legez ezarritako epean hautaketa-prozesu bat antolatzeko betebeharra bete ez izana denean, eta haren zerbitzu-harremana arrazoi horrengatik urtez urte inplizituki luzatu denean. 

2.- Europar Batasuneko Justizia Auzitegiari planteatutako bigarren gaia da Esparru Akordioa (5.1 klausula) estatuko araudiaren eta jurisprudentziaren aurkakoa dela ulertu behar ote den; izan ere, horien arabera, iraupen mugatuko zerbitzu-harremanen ondoz ondoko berritzea justifikatutzat jotzen da “arrazoi objektiboengatik”, berritze hori araudi horretan aurreikusitako izendapen-arrazoiei, hau da, premiazko edo urgentziazko arrazoiei erantzuteko edo aldi baterako, egoera jakin baterako edo ohiz kanpoko programa bat garatzeko baino ez delako. Gai honi dagokionez, honako hau adierazten du:  

“1999ko martxoaren 18an egindako Iraupen Mugatuko Lanari buruzko Esparru Akordioaren 5. klausula, 1999/70 Zuzentarauaren eranskinean agertzen dena, honela interpretatu behar da: araudi eta jurisprudentzia nazional baten aurkakoa da, eta, horien arabera, iraupen mugatuko zerbitzu-harremanen ondoz ondoko berritzea justifikatutzat jotzen da “arrazoi objektiboengatik”, klausula horren 1. atalaren a) letraren arabera, berritze hori araudi horretan aurreikusitako izendapen-arrazoiei, hau da, premiazko edo urgentziazko arrazoiei erantzuteko edo aldi baterako, egoera jakin baterako edo ohiz kanpoko programa bat garatzeko baino ez delako, araudi eta jurisprudentzia nazional horiek kasuan kasuko enplegatzaileari eragozten ez dioten neurrian, praktikan, berritze horien bidez, langileen arloko behar iraunkor eta egonkorrei erantzutea”. 

3.- Hirugarrenik, planteatu da ea Espainiako ordenamendu juridikoak aurreikusten dituen neurriak egokiak diren iraupen mugatuko ondoz ondoko lan-kontratuak edo -harremanak erabiltzearen ondoriozko gehiegikeriak prebenitzeko eta, hala badagokio, zehatzeko.  

Epaiak, puntu honetan, auzitegietara eta legeria nazionalera igortzen gaitu, eta deklaratzen du jurisdikzio-organo nazionalari dagokiola, zuzenbide nazionaleko arau aplikagarri guztien arabera, balioestea iraupen mugatuko zerbitzu-harremanen esparruan izendatutako enplegatu publikoek betetzen dituzten lanpostuak behin betiko betetzeko hautaketa-prozesuak antolatzea, enplegatu publiko horiek mugagabe ez-finko bihurtzea eta langile horiei bidegabeko kaleratzeen kasuan ordaindutakoaren baliokidea den kalte-ordaina ematea neurri egokiak ote diren iraupen mugatuko ondoz ondoko lan-kontratuak edo -harremanak erabiltzearen ondoriozko abusuak prebenitzeko eta, hala badagokio, zehatzeko, edo xedapen horren ondorioetarako, legezko neurri baliokideak ote diren. 

4.- Laugarren kontu gisa, EBJAri planteatzen zaio ea enplegatu publikoak egoera “onartu” izanak, izendapenak inpugnatu ez dituelako, Esparru Akordioa ez aplikatzea ekar dezakeen. 

Eta, horri dagokionez, Auzitegiak honako hau ebazten du: “Esparru Akordioaren 2., 3. klausulak, 1. atala eta 5. klausula honela interpretatu behar dira: enplegatzaile publiko batek iraupen mugatuko zerbitzu-harremanak gehiegikeriaz erabiltzen baditu, dena delako enplegatu publikoak harreman horiek ezartzea edo berritzea onartu izanak ez dio, ikuspuntu horretatik, abusuzko izaera kentzen enplegatzailearen jokabideari; beraz, Esparru Akordioa aplika dakioke enplegatu publiko horren egoerari”. 

5.- Azken gai gisa, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiari planteatzen zaio ea Batasuneko Zuzenbidea honela interpretatu behar ote den: Esparru Akordioaren 5. klausularen 1. atalarekin bat ez datorren arau nazionala ez aplikatzera behartzen du auzitegi nazionala. 

Horri dagokionez, Auzitegiak honako hau ebazten du: “Batasuneko Zuzenbidea honela interpretatu behar da: ez du behartzen enplegatu publiko baten eta haren enplegatuaren arteko auziaz arduratzen den auzitegi nazional bat 1999/70 Zuzentarauaren eranskinean jasota dagoen 1999ko martxoaren 18ko Iraupen Mugatuko Lanari buruzko Esparru Akordioaren 5. klausularen 1. atalarekin bat ez datorren araudi nazional bat ez aplikatzera”. 

Cristina Cearra 

Mutualiako Aholkularitza Juridikoko abokatua 

Lotutako berriak

Webgune honek cookiak erabiltzen ditu informazioa biltzeko, gure zerbitzuak hobetzeko eta zure arakatze ohiturak aztertzeko.

Nabigatzen jarraitzen baduzu, beraren instalazioa onartzea dakar.

OK