GURASO BAKARREKO FAMILIA. GURASO BAKARRA BADAGO, JAIOTZAGATIKO ETA ADINGABEAREN ZAINTZAGATIKO BAIMENA LUZA DEZAKE BESTE GURASOARI EGOKITUKO ZITZAION ALDIAZ?
Guraso batek kontsulta gisa planteatu digu jaiotzagatiko eta adingabearen zaintzagatiko baimena luza ote dezakeen beste gurasoari egokituko zitzaion aldiaz, guraso bakarra baita, alaba duena.
Erantzuna baiezkoa da. Hala ere, Langileen Estatutuaren 48.4 artikulutik ondorioztatzen da eskubide hori langile bakoitzarena dela eta ezin zaiola beste gurasoari besterendu. Eta Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren (GSLO) 177. artikuluan guraso bakarreko familien egoera aipatu gabe jasotzen dira jaiotzagatiko eta adingabearen zaintzagatiko prestazioan babestutako egoerak. Omisio hori Konstituzioaren aurkakotzat jo zuen Konstituzio Auzitegiak azaroaren 6ko 140/2024 epaiaren bidez.
Auzitegi Gorenak jurisprudentzia bateratua eman du, eta adierazi du, Langileen Estatutuaren 48.4, 5 eta 6 artikuluak eta GSLOren 177. artikulua erreformatzen ez diren bitartean, guraso bakarreko familietan, jaiotzagatiko eta adingabearen zaintzagatiko ama biologikoaren hamasei asteko baimena luzatuko dela beste gurasoari egokituko zitzaizkion hamar asteez.
Era berean, adierazi behar da baimena hamar astez luzatuko dela, eta ez hamasei astez, erditu eta hurrengo sei asteak, elkarren segidakoak, kendu behar dira eta. Izan ere, luzapenaz kontsulta egin duen amak aste horiek hartuko zituen, hori zegokion aldian.
Horri dagokionez, Auzitegi Gorenaren epai berri bat dago, 49/2026 epaia, urtarrilaren 20koa (STS 236/2026 – ECLI:ES:TS:2026:236). Epai horrek zati batean baiesten du doktrina bateratzeko guraso batek aurkeztutako kasazio-errekurtsoa; guraso horri baimen-luzapena ukatu zitzaion lehen instantzian nahiz erregutzean. Auzitegi Gorenak adierazi du auzi-jartzaileak eskubidea duela beste gurasoari egokituko zitzaion jaiotzagatiko eta adingabearen zaintzagatiko prestazioa jasotzeko, hamar asteko iraupenaz.
Enrique Mendaza Monduate
Mutualiako lege-aholkularitzako abokatua