Auzitegi Gorenak hori adierazi du berriki 2026ko apirilaren 15ean eman zuen epaian, eta adierazi du ezintasun iraunkor osoa (aurrerantzean, EIO) jasotzeak ez duela galarazten 52 urtetik gorakoentzako langabeziagatiko sorospena jasotzeko aukera. Gainera, ezarri du EIOren pentsio bat aitortzeko erabilitako kotizazioak berriro zenbatu daitezkeela 52 urtetik gorakoentzako langabeziagatiko sorospena jasotzeko eskubidea sortzeko, eta, beraz, bateragarria dela biak jasotzea, onuradunak bietako bat aukeratu behar izan gabe.
Auzitegiak ebazten duen kasuan, zehazki, EIOren pentsioa jasotzen ari zen pertsona bat, eta, ondoren, 52 urtetik gorakoentzako langabeziagatiko sorospena eskatu zuen. SEPEk emandako sorospena ezeztatu nahi zuen, uste zuelako sorospen hori jasotzea bateraezina dela EIOren pentsioa jasotzearekin, eta langileak sorospena edo pentsioa jasotzearen artean aukeratu behar zuela.
SEPEk ulertu zuen langilearen kasuan ez zirela betetzen sorospenari eusteko baldintzak, eta EIO aitortu ondorengo kotizazioak bakarrik hartu behar zirela kontuan, eta ez aurrekoak. Horretarako, argudiatu zuen ez zegoela nahikoa gabealdirik langileak sorospena eskuratu ahal izateko, eta, besteak beste, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren (GSLO) 274. artikulua aipatu zuen.
Kasu horretan, eztabaida honako hau zen: zehaztea erretiro-pentsio bat eskuratzeko baldintza guztiak, adina izan ezik, bete behar dituzten 52 urtetik gorakoentzako sorospena eskuratzeko baldintzak EIOren aurreko kotizazioak baztertzera behartzen duen edo kotizazio horiek sorospena eskuratzeko ere kontuan har daitezkeen.
Eztabaidagaia ebazteko, funtsezkoa da Auzitegiak langabeziagatiko prestazio kontributiboaren eta 52 urtetik gorakoentzako sorospenaren artean egiten duen bereizketa:
Lehenengo kasuan, EIO baten ondoren langabeziagatiko prestazio kontributibo bat eskuratu nahi denean, eskatutako gabealdia EIOren ondorengo kotizazioekin integratu behar da; izan ere, langabeziagatiko prestazio kontributiboaren gertaera eragilea ez da abstraktuki okupazio baten gabetze-egoera, baizik eta, zehazki, kotizatutako okupazioaren gutxieneko denbora batez lan-merkatuan sartuta egon zenak enplegua galtzea. Kasu horretan, kontuan hartu beharreko kotizatutako okupazioa ezin da aurreko enplegu bati dagokiona izan, ezintasun osoagatik gabetzeak pentsio bat aitortzea ekarri duena; aldiz, pentsiodun-egoerarekin bateragarriak diren ondorengo enpleguak edo enpleguek zehaztutakoa izan behar da.
Kasu horretan, EIOk eta langabezia kontributiboak enplegu bat galtzeak eragindako beharrizan-egoera estaltzen dute, eta, beraz, kotizazio berberetatik ez dira aldibereko bi prestazio atera behar. Prestazio horiek bateragarriak izateko, langabeziagatiko prestazio kontributiboak ezintasunaren ondoren betetako enplegu bateragarria galtzeak sortutako beharrizan-egoera estali behar du. Hori dela eta, legez eskatutako gabealdia betetzeko, EIOren ondorengo kotizazioak bakarrik zenbatu behar dira.
Nolanahi ere, 52 urtetik gorakoentzako sorospenari dagokionez, ez da berdina gertatzen; izan ere, kontuan hartu behar da hamabost urteko kotizazio-baldintza ez dela sorospena eskuratzeko beharrezkoa den gabealdi gisa diseinatuta agertzen; aitzitik, eskaera egiteko unean Gizarte Segurantzaren sisteman edozein erretiro-pentsio kontributibo eskuratzeko baldintza guztiak, adina izan ezik, betetzeko eskakizunaren isla da.
Horrenbestez, kasu honetan heldu behar diogun gabealdia GSLOren 205.1.b) artikuluan araututakoa da, hau da, erretiro-pentsioaren berezko gabealdia (hamabost urte), eta ondorio horietarako, pertsonaren lan-bizitzan egindako kotizazio guztiak zenbatu behar dira, EIO baten aurrekoak izan arren.
Auzitegi Gorenak argudiatzen duenaren arabera, 52 urtetik gorakoentzako sorospena ematea eta hark irautea, hain zuzen ere, etorkizunean erretiroa hartzearekin lotuta dago, eta langabezian dagoen onuradunaren beharrak asetzeko balio du 52 urtetik aurrerako bizitzako aldi horretan, erretiroa hartzeko eskubidea duen arte. Hori dela eta, erretiroaren berezko gabeziaren baldintza hori ezin da bihurtu 52 urtetik gorakoentzako sorospenaren berezko gabezia, aldaketa hori sistemaren logikaren aurkakoa izango litzatekeelako. Hain zuzen ere, horregatik, 52 urtetik gorakoentzako sorospena jasotzeak, beste kasu batzuetan ez bezala, berarekin dakar erakunde kudeatzaileak erretiroaren kontingentziagatik kotizatzea.
Laburbilduz, ondorioztatzen da ez dagoela arrazoirik 52 urtetik gorako langabearen egoera babestu gabe uzteko legez aurreikusitako erretiroaren zain dagoen egoera horretan, betiere 52 urteko adin horretara iristean behar besteko gabealdia badu bere lan-bizitzan zehar etorkizuneko erretiroari probetxua ateratzeko. Horretarako, EIOren aurreko kotizazioak nahiz ondorengoak zenbatuko dira, baldin eta kasu bakoitzean aplikatu beharreko gainerako baldintzak betetzen badira, bereziki sorospena aitortu ondorengo erregimenari eta, hala badagokio, errenten mugari dagozkionak.
Mutualiako lege-aholkularitzako abokatua
