Mutualiak lan egutegi berria prestatu du 2025. urterako. Bertan, jaiegunen zerrenda dago jasota. Mutualiaren egutegia PDF betegarriaren formatuan dago eskuragarri , eta buletinak argitaratu ostean prestatu da, bertan baitaude jasota 2025. urteko jaiegunen zerrendak.
Hauek izango dira lan-egutegiak Euskadin 2025an izango dituen hamabi jaiegunak:
Urtarrilaren 1a, Urteberri eguna.
Urtarrilaren 6a, Jaunaren epifania.
Apirilaren 17a, Ostegun Santua.
Apirilaren 18a, Ostiral Santua.
Apirilaren 21a, Pazko Astelehena.
Maiatzaren 1a, Langileen Eguna.
Uztailaren 25a, Santiago Apostoluaren Eguna.
Abuztuaren 15a, Ama Birjinaren Jasokundea.
Azaroaren 1a, Santu Guztien Eguna.
Abenduaren 6a, Konstituzio Eguna.
Abenduaren 8a, Ama Birjina Sortzez Garbiaren Eguna.
Abenduaren 25a, Eguberri eguna
Lanaldi horiei beste bi jaiegun gehitu behar zaizkie, Lan eta Gizarte Segurantza Zuzendaritzaren lurralde-ordezkaritzek horretarako irekiko duten prozesu berrian Udalei eta Aldundiei dekretatzea dagokienak.
Txema Franco Barrosorekin gaude gaur. Barroso Gorabideko zuzendari kudeatzailea da, eta Bizkaiko elkarte horri buruz hitz egingo digu. 1962tik, adimen-desgaitasuna duten pertsonen eta haien familien gizarteratzea eta bizi-kalitate bultzatzen ditu Gorabidek.
Gorabide aitzindaria izan da Bizkaian, beste erakunde batzuekin batera, adimen-desgaitasuna duten pertsonen inklusioan. Azken urteotan, zer bilakaera izan du gizarteak pertsona horien dibertsitateari eta integrazioari buruz duen pertzepzioak?
Gizarte gisa aurrerapauso handiak eman ditugu, maila askotan. Adimen-desgaitasuna duten pertsonen eskubideak aitortu dira, aukera-berdintasuna benetakoa eta eraginkorra izan dadin eremu guztietan. Eta ez soilik eremu sozialetan, baita ere parte-hartze politikoan, aisialdian, kulturan, osasunean, lanean, prestakuntzan eta abarretan. Komunitatean duten parte-hartzea ikusarazten eta normalizatzen ere aurrera egin da. Eta, azkenik, inklusioan aurrera egin dugula esango nuke, baita ekarpenari dagokionez ere, nork bere aletxoa jartzen baitu Bizkaia inklusiboagoa eta solidarioagoa izan dadin.
Zer ekarpen egiten du Gorabidek adimen-desgaitasuna duten pertsonen inklusioa agerikoagoa eta sozialki onartuagoa izan dadin?
Elkarte gisa, adimen-desgaitasuna duten pertsonen kolektiboa ikusgarri egiteko aukerak eta espazioak sortzeko potentziala duten ekintza komunitario guztietan inplikatzen gara. Eta hor funtsezko zeregina betetzen du gure profesionalen inplikazioak; beti erakutsiko diegu gure aintzatespena eta esker ona. Gainerakoaz haiek arduratzen dira, adimen-desgaitasuna dutenak; gizartean parte hartuz, harresiak eraisten dituzte eta onarpen soziala areagotzen dute.
Parte-hartze soziala eta aisialdi-guneetan parte hartzeko aukera izatea zutabe garrantzitsuak dira adimen-desgaitasuna duten pertsonen bizitzan. Zer ekimen garatu ditu Gorabidek gizarte- eta kultura-jardueretan kolektibo horren inklusioa sustatzeko?
“Aisialdirako eta parte-hartze sozialerako eskubidea oso garrantzitsua da pertsona guztientzat, baina agian are garrantzitsuagoa da zailtasun handiak dituztenentzat.”
Gorabidek aukera inklusiboak sortu nahi ditu, eta aukera horiek ingurune komunitarioetan gauzatu daitezen saiatzen gara: zinemara joatea, txangoetan parte hartzea, zerbait hartzera irtetea, beste edozein bezalakoak diren kuadrillak osatzea, boluntariotzan jardutea eta abar. Baita errugbian, surfean edo pilotan jardutea ere, kasuan kasuko klubek antolatutako taldeetan. Futbolean eta saskibaloian talde propioak ditugu, salbuespen batekin: Genuine Ligan, Athletic Clubekin kolaboratzen dugu.
Lan-arloan, zein dira adimen-desgaitasuna duten pertsonek lan-mundura sartzeko dituzten erronka nagusiak?
“Aurrerapenak aurrerapen, adimen-desgaitasuna duten pertsonek langabezia-tasarik handiena eta jarduera-tasarik txikiena dute.”
Une honetan, hauek dira erronka nagusiak: prestakuntza-prozesuak egokitzea, lan-merkatuan sartzen laguntzeko; adimen-desgaitua duten pertsonen lan-gaitasunei buruzko sentsibilizazioa lantzea enpresetan; eta adimen-desgaitasuna duten pertsonek enplegu publikoa eskuratzeko duten aukera orokortzea.
Badago lankidetzarik edo hitzarmenik tokiko enpresekin adimen-desgaitasuna duten pertsonen kontratazioa sustatzeko?
Bizkaian, Lantegi Batuak Fundazioa sustatu zuen Gorabidek. Fundazio horrek berrogei urte daramatza Bizkaiko enpresekin lanean, eta adimen-desgaitasuna duten ehun pertsona baino gehiago sartu dira enpresa horietan lan egitera.
“Oso garrantzitsua da pertsonak zein enpresak babestuta eta lagunduta sentitzea gizarteratze-prozesuan.”
Gainera, gero eta naturaltasun handiagoz bizi da prozesu hori, ez industrian bakarrik, baita zerbitzuetan ere.
Zer eragin du laneratzeak adimen-desgaitasuna duten pertsonen bizitzan, bai maila pertsonalean, bai gizartean integratzeari dagokionez?
“Euskal gizartean, lanak gure identitatearen zati garrantzitsu bat izaten jarraitzen du; eta, desgaitasuna duten pertsonen kasuan, funtsezko elementua da inklusio erreala eta eraginkorra lortzeko.”
Autoestimuaz harago doa, baita lan egiteko eta harremanak izateko gaitasunak areagotzeaz harago ere. Horregatik, oso elementu garrantzitsua izaten jarraitzen du.
Nola irudikatzen du Gorabidek adimen-desgaitasuna duten pertsonen etorkizuna Euskadin, eta zer helburu dituzue datozen urteetarako?
Imajinatzen dugun gizartean, ez da albistea adimen-desgaitasuna duen pertsona batek lana eta bizimodu independentea izatea; aisialdia atsegin duen horretan igarotzen du, eta pertsona gisa erabat garatzeko behar dituen laguntzak soilik jasotzen ditu. Gure erronka amets horiek betetzeko baldintzak sortzea da.
Amaitzeko, zer mezu bidali nahiko zenioke gizarteari inklusioak, boluntariotzak eta erakundeen babesak adimen-desgaitasuna duten pertsonentzat eta haien familientzat duten garrantziari buruz?
Adierazi nahi dudan gauza bakarra da lankidetza korala behar dela adimen-desgaitasuna duten pertsonak erabat gizarteratzeko bidean aurrera egiten jarraitzeko. Haiek eta haien familiek sortutako mugimendu bat, profesionalak, administrazio publikoak eta gizarte osoa biltzen dituena. Boluntarioek aparteko aipamena merezi dute. Boluntarioen parte-hartzerik gabe, pentsaezina litzateke iristen garen toki guztietara iristea: laguntza ematen dute irteeretan, oporretan, aisialdian… Esandakoa: pentsaezina. Eta, beraz, ezinezkoa da behar adina eskertzea adimen-desgaitasuna duten pertsonen eskubideekin duten inplikazioa.
Mutualiak parte-hartze nabarmena izan du Asistentziaren Kalitatearen Espainiako Elkartearen (SECA) XL. Kongresuan, urriaren 16tik 18ra Las Palmas Kanaria Handikoan egindakoan. Osasun-arretaren kalitatea hobetzera bideratutako ezagutzak eta jardunbide egokiak trukatzeko topagunea izan da. Aurtengo leloa honako hau izan da: “Zainketen humanizazioan aurrera eginez: osasun-arretaren pertsonalizazioa“. Zainketak humanizatzea eta pazienteen premia indibidualetara egokitzea izan da kongresuaren ardatza. Halaber, berrikuntzaren eta teknologiaren erabilera nabarmendu da —hala nola adimen artifiziala (AA)—, osasun-arreta eta pazientearen segurtasuna optimizatzeko eta hobetzeko.
Miguel Ulibarrenak, Mutualiaren Osasun Kudeaketako eta Kanpoko Osasun Laguntzako zuzendariak, mahai-inguru honetan hartu du parte: “Gizarte Segurantzako Mutua Laguntzaileen arteko Benchmarking-a: hobekuntzak pazientearen segurtasunean”, zeinean hitzaldi hau aurkeztu baitu: “Zainketen humanizazioan aurrera eginez: osasun-laguntzaren pertsonalizazioa”. Hitzaldian, Mutualiak osasun-arreta hurbilago eta gizatiarrago batekin duen konpromisoa azpimarratu du. 2023an Humans Ziurtagiria lortu zuen (A maila), osasun-arretan humanizazio- eta kalitate-neurriak ezarri izana aitortzen duena.
Ulibarrena doktoreak, halaber, “Adimen artifizialaren aplikazioak lan-mutualitateko osasun-arretan”komunikazioa aurkeztu du, zeinean Mutualiak garatutako hiru proiektu berritzaile ezagutarazi baititu, adimen artifizialean oinarrituak. Proiektu horien artean, honako hauek nabarmentzen dira:
AA irudi erradiologikoen tratamenduan, hezurretako lesioak diagnostikatzen lagungarri.
AA datu masiboen analisian, kontingentzia arruntengatiko bajen jarraipena eta kudeaketa egiteko.
AA hizkuntzari aplikatua, lehentasunezko hizkuntza gisa euskara eskatzen duten pazienteentzat urgentziazko txostenak hizkuntza horretan sortzeko aukera ematen duena.
Mutualiak, halaber, pazientearen segurtasunarekin eta arretaren kalitatearekin lotutako hainbat poster aurkeztu ditu:
“Baimen kirurgikoaren zirkuitua. Beste urrats bat pazientearen segurtasunean”, eta abar.
“Espetxeetako pazienteentzako osasun-arreta eta jarduera-prozedura”
Arreta-jarduera kudeatzeko sisteman lanean jarraitzen du Mutualiak. Arreta pertsonalizatua eta arretaren kalitatea hobetzeko ildoak sustatzen ditu, betiere pazientearen segurtasuna delarik ardatza.
Urtero bezala, egutegiko 43. astean, urriaren 21tik 25ra, Laneko Segurtasun eta Osasunaren Europako Astea ospatzen da. Aurten, Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentziak (EU-OSHA) antolatutako kanpainak gai hau du ardatz: “Lan seguruak eta osasungarriak aro digitalean”. Ekimen hau 2023-2025 kanpainaren parte da, eta bere helburu nagusia lantokiko segurtasunaren eta osasuna aktiboki eta parte hartuz kudeatzeak duen garrantziaz kontzientziatzea du helburu.
EU-OSHAk zenbait tresna eta gida praktiko eskaintzen ditu, interesa duten lantokiek segurtasunari eta osasunari buruzko bere kanpainak egin ditzaten.
Mutualiaren konpromisoa aro digitaleko prebentzioarekin
Mutualian aurrera egiten jarraitzen dugu, aro digitaleko lanari lotutako arriskuak murrizten laguntzeko gure enpresa elkartuen eta langileen eskura jartzen ditugun hainbat tresna eta baliabide sortzen eta hedatzen.
Prebentzioa merkataritza digitalean.
Merkataritza digitalaren gorakadak lan-arrisku berriak sortzen dituzten jarduera eta negozio-eredu berrien garapena bultzatu du. Plataformen kudeaketa, logistika-zentroetako langileak edo banatzaileak bezalako sektoreetako langileek zenbait erronkaren eraginpean daude, eta ondorio negatiboak aurreikusteko eta prebenitzeko ekintzak behar dituzte. Horrela, Mutualiako Prebentzio Aholkularitzatik ESKULIBURU bat jartzen dugu eskuragarri, kolektibo horri eragiten dioten arrisku berriak berariaz lantzen dituena.
Gure Campus Birtualean online prestakuntza-jarduera bat ere garatu dugu, langileei eta enpresei ingurune digitalean arriskuak prebenitzeko eta kudeatzeko beharrezko tresnak emateko.
Mutualian, badakigu laneko arriskuen prebentzioko prestakuntza-ekintzak eskaintzen jarraitu behar dugula, eta, beraz, prestakuntza-jarduera berriak zabaldu eta osatu ditugu, hala nola:
Jarduera horien helburua da prestakuntza integrala eskaintzea, langileek beren lana segurtasun-baldintza egokietan egin ahal izan dezaten, eraldaketa digitalarekin sortzen ari diren arriskuei aurrea hartuz.
Informazio gehiago:
Kanpaina honi edo beste edozein prebentzio-jarduerari buruzko informazio gehiago nahi baduzu, jar zaitez harremanetan gure prebentzio-aholkularitzarekin: prebentzioa@mutualia.eus. Pozik lagunduko dizugu zure lan-ingurunean segurtasuna eta osasuna hobetzen.
Auzitegi Gorenaren 2024ko irailaren 11ko Epaia, 2314/2021 doktrina bateratzeko errekurtsoan emandakoa, zeinaren txostengilea Ignacio García Perrote Escartín jaun agurgarria izan baita.
Prozeduran planteatutako arazoa da zein izan behar den oinarri arautzailea aldi baterako ezintasuna berriz gertatzen den kasuetan; zehazki, ea aurreko hilabetekoa izan behar duen eta ez aldi baterako ezintasunaren lehen prozesukoa.
Langilea, prozesu honetako alderdi errekurtsogilea, aldi baterako ezintasun-egoeran egon zen 2016ko maiatzaren 24tik azaroaren 8ra bitartean, orduan alta medikoa eman zitzaion, baina 2017ko martxoaren 9an berriz gaixotu zen eta aldi baterako ezintasun-egoerara itzuli zen 2017ko abenduaren 6ra arte.
2018ko ekainaren 8ko ebazpenaren bidez, GSINek adierazi zuen aldi baterako ezintasuneko prozesuek izaera komuna zutela, Mutua Fremap izendatu zuen prestazio ekonomikoaren arduradun gisa eta mutua horri zegokion, beraz, prestazioaren kargu egitea.
Ebazpen horren aurrean, langileak salaketa bat jarri zuen, zeina Tarragonako Lan-arloko Errefortzuko Epaitegiaren Epaiak baietsi zuen; hala, GSINen ebazpena baliogabetu zuten eta adierazi zuen prozesuak lan-istripuen ondorio zirela.
Epai horren aurka errekurtsoa jarri zuen Entitate Laguntzaileak, Erregutze-errekurtsoa jarriz, ulerturik ezen, 2016ko azaroaren 8ko aldi baterako ezintasun-prozesuaren oinarri arautzailea 2.703,33 eurokoa bazen ere, 2017ko martxoaren 9ko aldi baterako ezintasun-prozesuaren oinarri arautzaileak 1.597,18 eurokoa izan behar zuela. Uzia ezetsi egin zuen Kataluniako Justizia Auzitegi Gorenaren Lan Arloko Salaren martxoaren 29ko Epaiak, eta berretsi zuen Gizarte Segurantzaren Lege Orokorreko 169.2 artikuluaren legezko birgaixotze-kasua dela, alta medikoa indarrean jarri eta ondorengo 180 egun naturaletan antzeko patologia izateagatik.
Auzitegi Gorenak, Auzitegi horrek berak 2007ko uztailaren 12an emandako kontraste-epaiarekin kontraesanik dagoen aztertu ondoren, eta aplikatzeko eskubidea aztertuz, 1646/1972 Dekretuaren 13. artikuluan xedatutakoa, honako hau ezartzen duena: “aldi baterako ezintasunagatiko subsidioaren zenbatekoa kalkulatzeko oinarri arautzailea langileak ezintasun-egoera hasi aurreko hilean duen kotizazio-oinarriaren zenbatekoa zatitzearen emaitza da”.
Bestalde,1967ko urriaren 13ko Aginduaren bigarren paragrafoak honako hau xedatzen du: “lan–ezintasunaren aldi baterako prozesua 6 hilabetetik gorako lanaldiek eteten badute, beste prozesu bat hasiko da, gaixotasun bera edo antzekoa izanda ere”.
Auzitegi Gorenak adierazi du ezen, bi manu horiek hitzez hitz aplikatzeak lehen konklusio moduan ekar badezake ere ulertzea prestazioaren oinarri arautzailea egoera hasi aurreko hilabetekoa dela, ezin garela literaltasun hutsetik abiatu baizik eta prestazioak lortu nahi duen helburuan bilatu behar dela irtenbidea.
Auzitegi Gorenaren ustez, aldi baterako ezintasunaren izaera kontributibotik eta subsidio horren helburutik abiatzen bagara, hau da, lan-bajaren egoeraren ondoriozko errenta-gabezia prestazio horrekin betetzea, planteatutako egoerari eman beharreko irtenbide logiko bakarra hau baino ezin da izan: ulertzea prestazioak konektatuta egon behar duela azken bajatik gertuen dagoen egoerarekin. Hala, egoera berri horrek zehazten du eskubidea aitortzea, bai eta beraren zenbatekoa ere; beraz, berriz gaixotuz gero, momentu horretan ebatzi eta berriz kalkulatu beharko da prestazioaren oinarri arautzailea, une horretako inguruabarrak kontuan hartuta; horrenbestez, baietsi egiten da Entitate Laguntzaileak jarritako errekurtsoa.
Beraz, aldi baterako ezintasuneko prozesu bakoitzerako eta haren birgaixotzeetarako, prozesua hasi aurreko hileko kotizazio-oinarriaren arabera kalkulatu beharko da prestazioaren oinarri arautzailea.
NIRE ENPRESARI JAKINARAZI BEHAR DIOT BAJA MEDIKOAN NAGOELA?
Abiapuntutzat hartu behar dugu 2023ko apirilaren 1etik aurrera indarrean jarri zirela baja, berrespen eta alta medikoko parte mediko berriak. Hala, garatu egin zen 1060/2022 Errege Dekretua. Dekretu horrek 625/2014 Errege Dekretua aldatzen du, zeinak aldi baterako ezintasunagatiko prozesuen kudeaketaren eta kontrolaren alderdi jakin batzuk arautzen baititu lehen hirurehun eta hirurogeita bost egunetan. Aldaketa horren xedea aldi baterako ezintasun-egoeran dagoen pertsonari izapideak arintzea eta betebehar burokratikoak ezabatzea zen: ezabatu egin zuen langileak baja, berrespen eta altako parteen kopia bat enpresan entregatu beharra, eta horien guztien izapidetzea aldatu zuen inplikatutako eragileentzat: osasun-zerbitzuak, mutuak, GSIN, enpresak eta langileak.
Beraz, egun horretatik aurrera langilea ez dago legez behartuta enpresari parte medikoaren ale bat emateko, baina, kontsultan planteatu denez eta Asturiasko Justizia Auzitegi Nagusiak berriki baloratu duenez 2024ko uztailaren 26ko Epaian, zeina 1135/2024 errekurtsoari baitagokio, baja medikoaren partea ematen denean langileak enpresaburuari arduraz jakinarazi behar dizkio zerbitzuak ematea eragozten dioten inguruabarrak.
Asturiasko Auzitegi Nagusian aztertutako kasuan, ezetsi egiten da langileak sustatutako errekurtsoa, zeinean behin eta berriro lanera ez agertzeagatik izandako kaleratzea deusez deklaratzeko eskatzen baitzen, kalte-ordain gehigarriarekin, ulerturik enpresak langilea kaleratzean izan zuen jokabideak oinarrizko eskubideak urratzen zituela eta osasuna babesteko konstituzio-eskubidea urratzen zuen errepresalia bat izan zela, langileak jakinarazi ez zuen baja medikoko egoera.
Beraz, enpresari bajaren parte medikoaren kopia bat entregatu beharrik ez badago ere lanera ez joatea justifikatzeko, beharrezko informazioa da eta komeni da enpresari egoera jakinaraztea; izan ere, eragin nabarmena du lanaren antolaketan eta langilea babesten du haren aurkako enpresa-erabakietatik.
Ildo beretik, Auzitegi Nazionalaren 2023ko abenduaren 18ko Epaiak, 269/2023 errekurtsoan emandakoak, irizpide berdina du; izan ere, haren ustez, baja ez da justifikatu behar enpresari osasun-zerbitzu publikoen edo mutualitateen dagokion partea emanez, baina beharrezkoa da jakinaraztea, bai parteei kalteak ekiditeko, bai lanera ez joatea justifikatzeko eta lana bera antolatzeko.
Urriaren 16an, Elikaduraren Mundu Eguna da. Elikadurak gure bizitzetan duen garrantziari buruz hausnartzeko eguna izango da: elikagaien segurtasunaren inguruan dauden erronkez eta aukerez, bai eta bizimodu osasungarriagoa eta garapen jasangarria sustatzeaz ere…
Elikadura oinarrizko giza eskubidea da, eta pertsonen osasunean eta ongizatean du eragina. Mutualiaren ustez, elikadurarekiko konpromisoa duenez, pertsonen osasunaren alde, gizartearen garapenaren alde eta planeta zaintzearen alde egin behar du. Horrenbestez, bizi-ohitura osasungarriak sustatuko dituzten jardunbideak bateratzeko konpromisoaren inguruan lan egiten jarraitzen du Mutualiak, garapen jasangarria sustatuz, ingurumena zainduz, eta modu aktiboan lan eginez bere operazio eta jarduera guztietan GJHak ezar eta susta daitezen.
Mutualiaren ekimenak hauek dira:
Modu aktiboan hartzen du parte elikagaiak biltzeko kanpainetan, ongintzazko erakundeekin eta elikagai-bankuekin lankidetzan, elikagai-soberakinak behar handiena dutenei irits dakizkiekeen bermatzeko.Ekintza hori funtsezkoa da; izan ere, hondakinak murrizteko balio izateaz gain, bat dator Garapen Jasangarriko bigarren Helburuarekin –Goserik Ez–, baliabideak modu bidezkoagoan bana daitezen sustatzen baitu.
Kontsumo jasangarriko jardunbideei buruzko prestakuntza.Hezkuntza funtsezkoa da elikadura-ohitura osasungarriak sustatzeko, hala nola kontsumoaren inguruko erabaki kontziente eta arduratsuak hartzeko natura-baliabideak eta ingurunea errespetatuz.
Elikadura-hondakinak murriztea.Elikagaiak alferrik galtzearen aurkako borroka erronka global garrantzitsuenetako bat da. Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundearen (FAO) arabera, ekoizten diren elikagaien % 13 alferrik galtzen da, eta % 19 alferrik galtzen da etxeetan eta elikagai-saltoki eta -zerbitzuetan. Mutualiak elikagai-hondakinak murrizteko ekintzak zabaltzen ditu.
Elikadura-ohitura osasungarriak sustatzen ditu. Elikadura osasungarrirako eskolak bultzatzen ditu Mutualiak; eskola horietan, eguneroko elikaduran erabaki kontzienteagoak hartzen ikasten dute parte-hartzaileek. Ekimen horiekin, dieta orekatua sustatzeaz gain, funtsezko hainbat gai jorra daitezen lortzen da, hala nola elikadura-hondakinak murriztea, elikagaien etiketak irakurtzea eta modu arduratsuan elikatzeak duen garrantzia. Esteka.
Elikaduraren eskuliburua. Eskuliburuaren helburua da elikadurak gure bizitzetan duen inpaktuaren inguruan kontzientziatzea; gainera, mantenugaiei buruzko informazioa ematen du elikadura ondo planifikatzeak eta erosketa osasungarria egiteak –sasoiko eta hurbileko produktuak erosiz– duen garrantzia azpimarratuz, tokian tokiko produktuak sustatzen eta bultzatzen baitira horrela. Esteka
Ospitaleratutako pazienteentzako elikadura egokia: Ospitaleratuta dauden pertsonek lehenbailehen sendatzen lagunduko dien elikadura egokia eta elikagarria izan dezaten bermatzen du Mutualiak, haien osasun fisikoa zein ongizate emozionala zainduz.
Ingurumen-inpaktua murriztea.Mutualia bere jardueraren ingurumen-inpaktua murriztearekin konprometituta dago. Horrela, etorkizuneko belaunaldiek elikagaiak eskuratzeko eta nutrizio egokia izateko duten aukerari kalte egin diezaioketen krisi ekologikoak prebenitzen ditu.
Legeria ahula duten herrialdeetan lan-baldintza duinak eskaintzera behartuko duten klausulak txertatzea gure hornikuntza-katean.
Elikaduraren Mundu Egunean, Mutualiak berretsi egiten du etorkizun osasungarriago, bidezkoago eta jasangarriago bat lortzearekin duen konpromisoa. Printzipio horiek bere enpresa-estrategian txertatuta, langileen osasuna, segurtasuna eta ongizatea hobetzen laguntzen du, eta gizartean erantzukizun sozialeko eredu bati eusteko konpromisoa hartzen du.
Ministro Kontseiluak, Laneko eta Gizarte Ekonomiako Ministerioak proposatuta, 1026/2024 Errege Dekretua onetsi du, urriaren 8koa, Enpresetan LGTBI pertsonen berdintasunerako eta diskriminaziorik ezerako neurrien multzoa planifikatzen duena.
Errege Dekretu horretan ezartzen da enpresek neurri- eta baliabide-multzo bat planifikatu behar dutela LGTBI pertsonen berdintasun erreala eta eraginkorra lortzeko.
Horregatik guztiagatik, 50 langile baino gehiago dituzten enpresek planifikatutako neurri horiek izan beharko dituzte.
Neurriak, oro har, araua indarrean sartu eta hiru hilabeteren barruan hasi beharko dira negoziatzen, eta, hitzarmen kolektiborik ez badute, sei hilabeteren barruan.
Jazarpenaren eta indarkeriaren aurka planifikatutako neurriek honako hauek jaso beharko dituzte:
Protokolo bat
Prebentzio-praktikak
Detektatzeko eta jokatzeko mekanismoak
Langile guztiei bermatuko zaie kontsulta medikoetara edo lege-izapideetara joateko hitzarmen edo akordio kolektiboetan ezarritako baimenak izango dituztela, trans pertsonei arreta berezia eskainiz, sexu-orientazioagatik edo genero-adierazpenagatik diskriminaziorik ez jasateko.
Lan eta Gizarte Segurantzako Ikuskaritzak zainduko du Errege Dekretua betetzen dela eta adostutako neurriak legezko eta erregelamenduzko baldintzetara egokitzen direla.
Arau hau argitaratu eta hurrengo egunerako (2024/10/10) jarriko da indarrean. Hala ere, 5. artikuluak (“Planifikatutako neurriak negoziatzeko edo zehazteko epea” izenekoak) indarrean jartzeko denborak ezartzen ditu.
