Interes orokorreko xedapenak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O., G.A.O. y E.B.A.O.), 2026eko irailaren 28 etik urriaren 02 erako astea.
Mutualex 400 zk.
LANEKO INFORMAZIOAREN ARAUBIDE BERRIA: INFORMAZIO GEHIAGO ETA LANEAN HASI AURRETIK EMATEA
2026ko urriaren 5ean indarrean sartuko da 723/2026 Errege Dekretua, 1659/1998 Errege Dekretua ordezten duena, zeinak nabarmen zabaltzen baititu lan-harremanaren baldintzei buruzko informazioa emateko orduan enpresek dituzten betebeharrak.
Zer aldatzen da enpresentzat?
Berrikuntza nagusietako bat da informazioa noiz eman behar duten aldatzen duela. Oro har, enpleguaren baldintzak lan-harremana hasi aurretik jakinarazi beharko dituzte; aldiz, orain arte, bi hilabeteko epea zegoen ezarrita.
Beraz, tradizioz altaren ondoren zehaztu zitezkeen kontratazio-alderdi batzuk, orain, aurretiaz zehaztu beharko dira.
Soldata: xehetasun gehiago kontzeptu aldakorrei buruz
Ordainsariei buruzko informazioan ondo bereizi beharko dira oinarrizko soldata eta osagarri bakoitza, eta horien aldizkakotasuna eta ordaintzeko modua adierazi beharko dira.
Gainera, kontzeptu aldakorrak daudenean, beharrezkoa izango da nola kalkulatzen diren eta horiek jasotzeko eskubidea izateko zer baldintza bete behar diren azaltzea.
Lanaldia eta lan-denboraren antolaketa
Era berean, nabarmen handitu da lanaldiari buruz eskatzen den xehetasun-maila.
Besteak beste, alderdi hauei buruzko informazioa eman beharko da:
– Lan-denboraren eguneko, asteko eta urteko banaketa.
– Txandakako edo gaueko lana.
– Aparteko orduak eta horien ordaina.
– Oporrak eta oporraldia zehazteko prozedura.
– Banaketa irregularreko sistemak.
– Erreferentziazko ordutegiak eta egunak, prestasun aldakorra dagoenean.
– Zeregin jakin batzuk hasi edo bertan behera uzteko eman behar diren aurreabisuak.
– Aldizkako kontratu finkoetako jarduera-aldiak eta jarduerarik gabekoak.
Horregatik, arretaz aztertu beharko dira «enpresaren premien araberako ordutegia», «ordutegi aldeko prestasuna» eta antzeko esamolde generikoak, emandako informazioa behar bezain zehatza eta aurreikusgarria dela bermatzeko.
Lanpostuari eta kontratuari buruzko informazio gehiago
Lanean hasi aurretik, alderdi hauek ondo identifikatu beharko dira:
– Lanpostua eta eginkizunen edukia.
– Kategoria edo talde profesionala.
– Lantokia.
– Hasiera-eguna.
– Harremanaren aurreikusitako iraupena.
– Aldi baterako kontratuetan, kontratatzeko arrazoia eta horren oinarriko inguruabar zehatzak.
– Probaldia eta horren baldintzak.
– Enpresak emandako prestakuntzarako eskubidea.
Erabakiak hartzeko algoritmoak erabiltzen dira?
Orain, berrikuntza garrantzitsu gisa, enpresak sistema automatizatuak edo algoritmoak erabiltzen baditu lan baldintzekin lotutako erabaki jakin batzuk hartzeko, nahitaez eman beharko du horren berri.
Betebehar hori, besteak beste, zereginen esleipenean, lanaldian, soldatan, lanbide-sustapenean, lantokian edo lan-harremanaren amaieran eragiten duten sistemetan aplikatu ahalko da.
Berdintasuna, kontziliazioa eta jazarpenaren aurreko babesa
Araubide berriak barne hartzen du, halaber, alderdi hauekin lotutako informazioa:
– Aplikatzekoa den berdintasun-plana.
– Kontziliaziorako enpresa-arloko neurri edo politikak, legezko gutxienekoak hobetzen dituztenak.
– Sexu-jazarpenaren eta sexuan oinarritutako jazarpenaren aurkako protokoloa.
– LGTBI kolektiboko pertsonen berdintasun erreala eta eraginkorra bermatzeko neurri eta baliabideak, enpresak halakorik badu.
Hitzarmen kolektiboa eta gizarte-babesa
Hitzarmen kolektiboaren aipamenak osatuagoa izan beharko du, eta barne hartu beharko ditu zenbait datu, esaterako, haren kodea, argitalpen-data, indarraldia eta, hala badagokio, aurreraeraginaren egoera.
Gainera, gizarte-babesaren zenbait alderdiri buruzko informazioa eman beharko da, besteak beste, zein diren Gizarte Segurantzaren erakunde kudeatzaile edo laguntzaileak, borondatezko zer hobekuntza egin diren eta enpresak zer pentsio-plan edo -funts sustatzen dituen.
Eta dagoeneko lanean ari direnak?
Araubide berria 2026ko urriaren 5ean jada indarrean zeuden lan-harremanetan ere aplikatuko da.
Halakoetan, enpresak nahitaez eman beharko dio langileari hark eskatutako informazio guztia eta, jada halakorik ez badu, 30 egun balioduneko epea izango du emateko, eskabidea egin denetik.
Lan-eskaintzak aldatu behar dira?
Ez nahitaez.
Errege Dekretuak ez du adierazten langileentzat aurreikusitako informazio guztia lan-eskaintzetan sartu behar denik, eta ez da beharrezkoa izango informazio-dokumentua hautagai guztiei ematea ere.
Enpresako langile bihurtzen denarekin dago lotuta betebeharra.
Alabaina, komeni da nolabaiteko koherentzia egotea eskaintzaren, kontratazio-proposamenaren eta behin betiko lan-dokumentazioaren artean, bereziki soldatari, funtzioei, lanaldiari, lan-modalitateari eta iraupenari dagokienez.
Dokumentazio elektronikoa
Informazioa paperean edo bitarteko elektronikoen bidez eman ahal izango da.
Bitarteko elektronikoak erabiltzen direnean, bermatu beharko da langileak aukera duela informazioa eskuratu, biltegiratu eta inprimatzeko, eta enpresak informazioa helaraztearen edo langileak jaso izanaren froga jaso beharko du.
2026ko urriaren 5etik aurrera, informazio-araubide berria aplikatuko da, eta 1659/1998 Errege Dekretua indargabetuta geratuko da.
Enpresentzat eta haien aholkularientzat, erronka nagusia ez da soilik kontratuen eredua aldatzea; aitzitik, ziurtatu behar dute laneko informazioa ondo zehaztuta, eguneratuta eta langilea lanean hasi aurretik eskuragarri dagoela.
Mutualex 399 zk.
Interes orokorreko xedapenak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O., G.A.O. y E.B.A.O.), Irailaren 21 etik 25erako astea 2026.
LANERA ITZULTZEA: LANERAKO BIDEA ERE LANEKO ARRISKUA DENEAN
Irailean oporrak amaitzen dira eta errutinara itzultzen gara. Milaka langilek bide berbera hartzen dute goizero-goizero, haien lanpostuetara heltzeko, maiz presaka, «opor osteko sindromea» oraindik ere sumatzen dutela eta zenbait astez normaltasunez erabili ez diren ibilgailuekin. Gauzak horrela, lanera desplazatzen den edozein pertsonarentzako gakoa den kontzeptu bat gogoraraztea komeni da: in itinere istripuak.
Zer dira in itinere istripuak?
In itinere istriputzat hartzen da langileak lantokira joatean edo handik itzultzean izaten duena, betiere baldintza jakin batzuk betetzen badira: ohiko ibilbidean gertatzea, lanekoak ez diren arrazoi pertsonalengatik eten esanguratsurik edo desbideratzerik ez gertatzea, eta erabilitako garraiobidea arrazoizkoa eta ez-arriskutsua izatea. Legeak lan-istripuarekin parekatzen du, eta ondorio berak ditu prestazioei dagokienez, nahiz eta gertakaria enpresaren instalazioetatik kanpo eta lan-ordutegitik kanpo gertatu.
Figura hori misioko istripuetatik bereizten da, hau da, langilea bere lan-jarduera ohiko lantokitik kanpo garatzeko lekualdatzen denean gertatzen den istripu-motatik (bezero bat bisitatzea, beste egoitza batera joatea, lan-bidaia bat). Biak hartzen dira lan-istriputzat legezko ondorioetarako, baina egoera desberdinei erantzuten diete: bata lanera joateko eta itzultzeko bidea da; bestea, lanaldiaren beraren parte den joan-etorria.
Zergatik da iraila hilabete arriskutsua?
Uda ostean jarduerara itzultzeak lan-ibilbideetako istripu-tasa handitzen duten hainbat faktorerekin bat egiten du. Aldi berean itzultzen dira langileak lanera eta hasten da ikasturtea eta, egoera horretan, trafikoa modu orokorrean areagotzen da, oporretan egindako bidaien nekea metatzen da, atseden-asteen ostean zenbaitetan gidatzeko ohitura galduta izaten da eta lehen egunetan erritmoa azkartzeko joera egoten da, berandu ez iristeko. Horiek dira, besteak beste, udako oporren bueltan urtez urte gertatzen diren egoerak. Horri gehitu behar zaio ibilgailu askok ohi baino kilometro askoz gehiago egin dituztela udan, eta ez direla beti behar bezala ikuskatzen eguneroko erabilerari berrekin aurretik.
Arriskua murrizteko gomendio eta estrategiak
- Ibilbidea denboraz planifikatzea Behar adina denboraz irteteak presaka ibiltzea ekiditen du eta hori da, hain zuzen ere, segurtasunez gidatzearen etsai nagusia.
- Errutinara itzuli aurretik, ibilgailua ikuskatzea. Pneumatikoek, balaztek, likido-mailek eta argiek egoera onean egon behar dute oporraldiaren ondoren.
- Beharrezkoak ez diren desbideratzeak saihestea. Gogoan izan ibilbidean justifikaziorik gabeko etenaldiak egiteak in itinere istriputzat hartzea galaraz dezakeela, legezko ondorioetarako.
- Atsedena zaintzea. Oporretatik itzuli ondorengo nekeak berarekin ekartzen ditu erreakzio-denbora murriztea eta arreta galtzeko arrisku handiagoa.
- Alternatiba seguruak sustatzea. Garraio publikoak, auto partekatuak edo mugikortasun aktiboak (bizikleta, patinetea araudiarekin) arriskua gutxitu dezakete kasu bakoitzaren arabera.
- Saihestu gailu elektronikoak erabiltzea gidatzen duzun bitartean. Mugikorrean “ez molestatu” modua aktibatzeak edo eskuraezin uzteak asko murrizten du distrazio-arriskua, eta hori da, hain zuzen, zirkulazio-istripuen lehen kausa.
- Sarrera-orduak mailakatzea, posible denetan. Enpresek oporretatik itzultzeko ordutegi malguak ezar ditzakete, zirkulazio handiko uneak saihesteko eta ordurako iristeko presioa murrizteko.
- Gidatzeko modua eguraldira moldatzea. Irailean lehen euriak izaten dira, asfaltoan koipea eta hautsa metatzea eragiten duen uda lehorraren ondoren. Ondorioz, labaintzeko arrisku handiagoa egoten da, eta, halaber, balaztatze-distantziak nabarmen egiten du gora.
- Enpresak langileak prestatzea eta informazio egokia eskaintzea. Laneko arriskuen prebentzioari buruzko hitzaldietan errepideko segurtasuna ere jasotzea eta in itinere istripuen kasuan jarraitu beharreko prozedura gogoraraztea.
- Ibilbide eta garraiobide alternatiboak erabiltzeko aukera baloratzea. Distantziaren, segurtasunaren eta errepidearen egoeraren araberako aukerak konparatzea (autoa, garraio publikoa, bizikleta) lagungarria izan daiteke ohiko ibilbidean segurtasuna hobetzeko.
- Medikazioaren eraginpean ez da gidatu behar, gidatzearen gainean sor litezkeen arriskuen inguruko informazioa jaso gabe aldez aurretik. Tratamendu-prospektuak aztertzea, oso ohikoak iruditzen bazaizkigu ere, batzuek gidatzean erreakzio-gaitasunari eragiten baitiote.
Joan-etorriko ibilbidea lanaldiaren zati bat da prebentzio-ondorio guztietarako, eta hori zaintzea gidari eta enpresa guztien erantzukizuna da, modu eraginkorrean parte hartu behar baitute, adibidez, bide-segurtasunaren kultura sortuz eta laneko arriskuak prebenitzeko planetan integratuz.
Iraila garai berezia da eta, horregatik, une ona da langileen artean mezuok indartzeko.
Zuen informazioaren segurtasuna, lehentasuna Mutualiarentzat
Egunero, milaka enpresak eta langilek informazio garrantzitsua uzten dute Mutualiaren esku, guk gure zerbitzuak eman ahal izateko. Horregatik, informazio hori babestea da gure ardura nagusietako bat.
Teknologiak azkar egiten du aurrera, eta mundu digitalean dauden arriskuak ere azkar aldatzen dira. Hori dela eta, etengabe egiten dugu lan gure sistemak babestuta mantentzeko eta kudeatzen dugun informazioa seguru dagoela bermatzeko.
Aurten ere arrakastaz berritu ditugu ISO 27001 eta Segurtasun Eskema Nazionalaren (ENS) ziurtagiriak. Bi aitorpen horiek egiaztatzen dute informazioaren segurtasuneko estandar zorrotzak betetzen ditugula eta erakunde independenteek aldian-aldian berrikusten dituztela gure prozesuak.
Hala ere, segurtasuna ez da ziurtagiriak lortzera mugatzen. Atzean eguneroko lana dago, babes-neurri ugari barne hartzen dituena, hala nola:
- Gure sistemen etengabeko zaintza.
- Birusen, malwarearen eta eraso informatikoen aurkako babesa.
- Iruzurrezko mezu elektronikoak edo nortasuna ordezteko saiakerak detektatzeko sistemak.
- Informazioa berreskuratuko dela bermatzeko segurtasun-kopiak.
- Aplikazioak eta ekipamenduak etengabe eguneratzea.
- Gure profesionalak zibersegurtasuneko jardunbide egokietan prestatzea eta kontzientziatzea.
Gainera, neurri gehigarriak txertatu ditugu gure komunikazio elektronikoen segurtasuna indartzeko. Horien artean daude konexioen eta mezu elektronikoen bidalketen jatorri geografikoa kontuan hartzen duten kontrolak.Neurri horiek iruzur-arriskua, nortasun-ordezpena eta hainbat herrialdetan kokatutako azpiegiturak baliatuz sistemetara sartzeko edo mezu elektroniko maltzurrak zabaltzeko egiten diren bestelako erasoak murrizten laguntzen digute. Hori dela eta, baliteke Espainiatik kanpo ostatatutako posta elektronikoko zerbitzu batzuek mugak edo blokeoak izatea, edo mezuak entregatu aurretik berrikuspen gehigarriak egitea.
Gure helburua beti bera da: Mutualian konfiantza duten enpresa elkartuen eta pertsonen informazioa babestea, eta, aldi berean, komunikazio arin eta seguruak mantentzea.
Izan ere, gaur egun, inoiz baino gehiago, konfiantza ere babestu egiten da.
ENPRESETAKO ENTZUTE MOTAK
Erakunde askotan “ondo hitz egiten” duten pertsonak saritzen jarraitzen dugu: ziurtasunez aurkezten du, ideiak defendatzen ditu, konbentzitzen du. Baina gero eta nabarmenagoa da, aldaketa, estres eta konplexutasun handiko ingurune batean, harremanak benetan eraldatzen dituena ez dela nola hitz egiten dugun, nola entzuten dugun baizik. Charlotte Brontëk zioen bezala: “entzuten duenaren interesak hitz egiten duenaren mihia suspertzen du”. Eta, hala ere, entzutea “beste pertsona batek hitz egiten duen bitartean isilik egotea” delakoan gaude.
Coachingetik, Carl Rogersek inspiratuta eta pertsona ardatz hartuta, badakigu entzutea ez dela ekintza pasibo bat, jarrera aktibo bat baizik: presentzia, errespetua eta hitz egiten ari denaren munduarekiko benetako jakin-nahia. Baina hor ere ñabardura garrantzitsuak daude. Ez dugu beti leku beretik entzuten, eta entzute guztiek ez dute efektu bera aurrean dugunarengan.
Lau entzuteko modu dituen espazio bat irudika dezakegu: antipatikoa, apatikoa, enpatikoa eta sinpatikoa. Laurak ikusten dira enpresetan. Aldea da horietako batek bakarrik sortzen dituela benetan argiago pentsatzeko, sentitzeko eta erabakiak hartzeko espazio seguruak.
Entzute antipatikoak ez du zertan zakarra izan. Ez dago eten beharrik, ezta ahotsa altxatu beharrik ere. Nahikoa da besteak sentitzen duena barnean ukatzea: “Ezez da hainbesterako”, “hemen dator berriz kexatzera”, “esaten duen horrek ez du zentzurik”. “Kontra” entzutea da. Pertsonak hautematen duena —ezer esan ez arren— deslegitimazioa da: haren emozioak ez du lekurik gure elkarrizketan. Egunerokoan, hori gertatzen denean, gure kolaboratzaileek gauzak kontatzeari uzten diote, taldeek akatsak ezkutatzen dituzte edo pertsonek benetan kezkatzen dituena lanera ez ekartzen ikasten dute.
Entzute apatikoa ez da hain kontrakoa, baina hura bezain arriskutsua da. Besterik gabe, berdin zaigu. Mekanikoki entzuten eta baiesten dugu, erloju mentalari begiratzen diogu eta esaldi estandarrekin erantzuten dugu. Baliteke nekea, saturazioa, burnout edo “arazo gehiagorekin ezin izatearen” sentsazioagatik izatea hori. Horrelako egunak izan daitezke, baina arriskutsua izan daiteke taldeetako buruen edo laguntzaileen artean ohiko jarrera bihurtzen denean. Zerbait partekatzen duenarentzat, esperientzia nahasgarria da: zerbait garrantzitsua partekatu du, eta horma bigun batekin egin du topo —biguna izan arren, azken finean, horma bat da—.
Entzute enpatikoa, aldiz, beharrezkoena da gaur egungo testuinguruan. Ez da “beste pertsonarekin sufritzea”, baizik eta haren erreferentzia-esparrua barrutik ulertzea, nahiz eta ez partekatu. Mundua haren begiekin ikusteko ahalegina egin behar da: zeren beldur den, zer nahi duen, zer babesten saiatzen ari den. Theresa Wiseman-ek deskribatzen duen bezala, hitz egiten duen pertsonaren ikuspegia hartzea, ez epaitzea, hark sentitzen duena onartzea eta hori nolabait jakinaraztea dakar. Neurozientziak horretarako diseinatuta gaudela gogorarazten digu: ispilu-neuronek, adibidez, besteen esperientziarekin konektatzea errazten digute, gure nortasuna galdu gabe.
Elkarrizketa batean, enpatiaz entzutea hau esatea bezain gauza zehatza da: “Ulertzen dut frustratuta egotea. Esaten didazunarekin, zentzua du horrela sentitzeak. Ikus dezagun elkarrekin zer aukera ditugun”. Ez du bizitza segituan konpontzen, baina espazio horretan pertsona ez da epaitua edo zuzendua sentitzen, ikusia baizik.
Entzute sinpatikoak, begi hutsez oso gizatiarra dirudi, baina sinpatikoegia bada benetako loturatik aldentzen gaitu. Hitz egiten duenaren emozioa ulertzeaz gain, harekin bat egiten dugu edo kosta ahala kosta hura estaltzen saiatzen gara. “Diskurtsoa erostea” da, besterik aztertu gabe, edo zuzenean kontsolatzera, garrantzia murriztera, gomendatzera edo diagnostikatzera joatea: “ez kezkatu, pasako da”, “ez da hainbesterako”, “begiratu alde positiboari”, “nik zu banintz zera egingo nuke…”.
Asmo oneko esaldiak dira, baina askotan besteari sakontzen jarraitzea galarazten diote. Marshall Rosenberg-ek honela laburbildu zuen: beste pertsona hobeto senti dadin gauzak konpondu behar ditugula sentitzen dugunean, presente egoteari uzten diogu. Gure burura goaz, gure konponbideetara, eta beste pertsona hemen eta orain bizitzen ari denaren haria galtzen dugu.
Enpresetan, enpatiaren eta sinpatiaren arteko ñabardura hori funtsezkoa da. Bere taldearen draman “barruraino sartzen” den pertsonak gainezka egiten du, laguntzeko tarterik gabe. Eta sinpatia edulkoratzailez erantzuten duenak (“ea, animo, ez da ezer”), beste pertsonak sentitzen duena baliozkotu gabe, haren esperientzia hutsaltzeko arriskua du. Entzute enpatikoak, ordea, emozioa babesten du, hura irentsi gabe; kexuari bidea ematen dio, bertan harrapatuta geratu gabe, eta, hortik, hau galdetzen du: “zer behar duzu?” eta “zer egin nahi duzu honekin?”.
Egunero izaten ditugun elkarrizketei lau betaurreko horiekin begiratzea deserosoa izan daiteke, baina baita oso argigarria ere. Gure buruari hau galde diezaiokegu:
– Zein unetan entzuten dut modu antipatikoan edo apatikoan?
– Beste muturrera joanda, norekin aritzen naiz sinpatiaz, hau da, norekin saiatzen naiz bizkorregi konpontzen edo kontsolatzen?
– Zer gustatuko litzaidake norbaitek nirekin egitea gaizki nagoenean: garrantzia txikiagotzea, zer egin behar dudan esatea… edo besterik gabe bertan egotea eta ulertzea?
Kontua ez da entzule perfektuak bihurtzea —ez da halakorik existitzen—, baizik eta bestearekin egoteko dugun gaitasuna fintzen joatea, geure esentzia galdu gabe. Estresa, ziurgabetasuna eta neke emozionala paisaiaren parte diren ingurune batean, entzute enpatikoak “giro oneko detaile” izateari uzten dio, eta osasun-faktore bihurtzen da: gaizki-ulertu gutxiago, gatazka enkistatu gutxiago, konfiantza handiagoa eta laguntza garaiz eskatzeko gaitasun handiagoa.
Agian, azkenean, enpatikoki entzutea horixe da: eguneroko zaintza-ekintza bat, zaratarik egiten ez duena, baina enpresa batean gertatzen diren gauza garrantzitsu askori eusten diena. Eta erabaki oso sinple batekin hasten da, baina ez da batere erraza: norbaitek hitz egiten digunean, benetan bertan egotea.
2030 Agenda: lortutakoa, egiteko dagoena eta datorrena
Hamaika urte igaro dira 2030 Agenda onartu zenetik. Denbora horretan, ekimenak bultzatu dira, baliabideak mobilizatu dira eta gero eta kontzientzia handiagoa hartu dugu aurrean ditugun ingurumen-, gizarte- eta ekonomia-erronkez.
Bidea ez da erraza izan. Pandemiak, klima-krisiak, nazioarteko gatazkek eta tentsio ekonomikoek zenbait aurrerapauso moteldu dituzte. Baina argiago ikusten ere lagundu digute jasangarritasuna ez dela moda bat, ezta une jakin bateko betebeharra ere: etorkizunerako hobeto prestatzeko modu bat da.
Mutualian ere egin dugu geure bidea. Ekimen zehatzak abian jartzetik, jasangarritasuna gero eta kontzienteago txertatzera igaro gara: estrategian, kudeaketan eta erabakiak hartzeko orduan. Garapen Jasangarrirako Helburuek (GJH) lagundu digute ikusten non egin dezakegun ekarpena eta nola sor dezakegun balioa pertsonentzat, gizartearentzat eta ingurunarentzat.
Eta erronka hori ez dagokigu guri bakarrik. Erakunde guztiek lagun dezakete etorkizun jasangarriago bat eraikitzen, edozein direla ere haien tamaina eta jarduera: eguneroko erabakien bidez, pertsonak zainduz, baliabideak arduraz erabiliz eta ingurunearekin harremantzeko duten moduaren bidez.
Eta gero, zer?
Seguruenik, konpromiso eta erronka berriak etorriko dira. Kontua da dagoeneko funtsezko zerbait ikasi dugula:
Jasangarritasuna ez da bestelako gauzak egitea. Lehendik egiten genituen gauza askori eustea da jasangarritasuna, baina kontzientzia handiagoz, koherentziaz eta eraginari erreparatuta.
2030 Agenda lau urte barru amaituko da. Pertsonen, gizartearen eta etorkizuneko belaunaldien alde dugun konpromisoak, ordea, ez luke hor amaitu behar.
Mutualiatik, gure enpresa elkartuekin batera aurrera egiten jarraitu nahi dugu, ezagutza, esperientziak eta tresnak partekatuz, etorkizuneko erronkei elkarrekin aurre egiteko.
Izan ere, etorkizuna ez da 2030ean eraikitzen. Egunero hartzen ditugun erabakiekin eraikitzen da.
Ainhoa Apesteguia Busto
Garapen Jasangarriaren koordinatzailea
Aldi baterako ezintasuneko 545 egunak agortzea: Mutualiaren komunikazioak aldatuko dira.
Mutualiak jakinarazten du aldi baterako ezintasuneko (ABE) 545 egunak agortzeari buruzko abisu-komunikazioak bidaltzeari utziko diola laster.
Erabaki hori hartzeko, kontuan hartu da Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak (GSIN) komunikatzen diela modu ofizialean langileari eta enpresari ABEko 545 egunen agortzea; izan ere, kasu batzuetan, desadostasunak sortu ziren Mutualiak kalkulatutako agortze-dataren eta GSINek gerora komunikatutakoaren artean. (Adibidez, ondorioen luzapen-aldiaren inguruan; alegia, aldi baterako ezintasunaren espedientea irekitzearen eta GSINek ebazpena ematearen artean igarotako denboraren inguruan).
Hori dela-eta, eta kontuan hartuta GSINek komunikatutako data dela erreferentziatzat hartu behar dena, gogorarazten dizuegu GSINek FIERen bidez helaraziko dizuela informazio hori; beraz, egon adi komunikazio horiei.
Mutualex 398 zk.
Interes orokorreko xedapenak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O., G.A.O. y E.B.A.O.), 2026ko irailaren 14tik 18ra astea.
MUGIKORTASUN-FORMA BERRIAK, ZIRKULAZIO-FORMA BERRIAK
Babes gehiago bideko erabiltzaile zaurgarrientzat
2026ko urriaren 1etik aurrera indarrean egongo da 518/2026 Errege Dekretua, zeinaren bidez aldatuko den Zirkulazio Erregelamendu Orokorra (1428/2003 Errege Dekretua), helburu argi batekin: bideko erabiltzaile zaurgarrienak babestea —oinezkoak, txirrindulariak eta patineteak zein motorrak erabiltzen dituztenak— eta arauak egokitzea mugikortasuna seguruagoa eta jasangarriagoa izan dadin.
1. Motoziklistak eta ziklomotorrak (gidaria eta bidaiaria)
- Bide mota edozein dela ere, nahitaez erabili behar dira oinetako itxiak.
- Hiriarteko bideetan nahitaez erabili behar dira babes-eskularruak (Ministro Agindu Teknikoa argitaratu bitartean, egungo eskularruak erabil daitezke).
- Nahitaezkoa da kaskoa homologatuta izatea (ez da nahikoa ziurtatuta egotea).
- Txaleko islatzailea (riders) beti profesionalki erabili behar da.
- Berrikuntza: auto-ilarak badaude, eskuineko bazterbidetik gida daiteke, 30 km/h-ko abiaduran eta soilik seinaleztatuta badago.
Puntu horietako edozein ez betetzea arau-hauste larria da: 200 €.
2. Txirrindulariak:
- Hiriarteko bideetan kaskoa erabiltzea nahitaezkoa izango da: egungo salbuespenak kenduko dira.
- Erabilera profesionala: beti erabili behar dira kaskoa eta txaleko islatzailea.
- Hiriarteko bide batean txirrindulari bat aurreratzean, autoek abiadura murriztu beharko dute, zehazki, abiadura-muga baino 20 km/h mantsoago igaro beharko da; ,1,5 m-ko tartea utzi beharko dute, eta, errei bat baino gehiago baleude, beste erraira igaro beharko dute.
- Hirian: txirrindularia, ahal dela, erraiaren erditik ibili behar da; ibilgailuek 5 m-ko tartea utzi behar dute aurretik duen txirrindularitik.
3. Mugikortasun pertsonaleko ibilgailuak (patineteak eta MPI)
- Horiek gidatzeko gutxieneko adina: 15 urte.
- Kaskoa eramatea beti da nahitaezkoa, baita argiak piztea ere.
- Gaua bada edo ez bada ondo ikusten, elementu islatzaileak nahitaez erabili behar dira.
- Debekatuta dago espaloietatik ibiltzea; herritik at, bideetatik edo bidegorrietatik soilik ibil daiteke.
- Erabilera profesionala: beti erabili behar dira kaskoa eta txaleko islatzailea.
Hori ez betetzea arau-hauste larria da: 200 €.
4. Segurtasun-uhala
- Nahitaezkoa da bidaiari guztientzat, salbuespenik gabe. Arau horrek barne hartzen ditu: taxiak, merkantzia-ibilgailuak eta autoeskolak.
- Salbuespen bakarra: larrialdi-zerbitzu batean pazientearen bidaiari-lekuan doazen anbulantzi asistentzialetako bidaiariak.
5. Larrialdietarako erreia eta elurrarekin gidatzea
- Auto-ilaretan, ibilgailuak bi aldeetara joan behar dira, eta erdian korridore bat utzi behar dute libre larrialdietako ibilgailuak pasatzeko.
- Autobide eta autobiak, elurra ari badu: debekatuta dago aurreratzea, eta libre utzi behar da ezkerreko erreia, elurra kentzeko makina pasatzeko edo larrialdietarako.
6. Semaforoak oinezkoen pasabideetan
- Semaforoetako ibilgailuen aldizkako argi horiak ezingo du kointziditu oinezkoen argi berdearekin, bidegurutzean oinezkoak harrapatzea saihesteko.
7. Eskolarako bide seguruak
- Lehenengoz, bide egokituak arautu dira haurrak ikastetxera joan daitezen oinez, garraio publikoan edo ibilgailu ez-motordunetan.
8. Autokarabanak
- Autokarabana uztean, ezin dira elementuak jarri ibilgailuaren perimetrotik at.
- Autokarabanek euskarri izan ditzakete pneumatikoak, altxagarriak edo falkak; ezin dira fluidoak isuri.
9. 30 km/h-ra mugatutako errei bateko kaleak
- Seinaleztatuta badaude, bizikletak eta MPIak bi zentzuetan ibili ahalko dira.
Berrikuntza horiek guztiei eragiten digute: auto bat, motor bat edo patinete bat gidatzen dugunoi, bizikletan ibiltzen garenoi, edo, besterik gabe, oinezkoentzako pasagune batetik igarotzen garenoi. Horiek aurretiaz jakitea da —urriaren 1a baino lehen— horietara egokitzeko modurik hoberena, izurik sortu gabe eta zehapenik jaso gabe, baina, batez ere, bideetan elkar zaintzeko modurik hoberena da.
Errespetatu, partekatu eta babesa eman: denok gara bideen erabiltzaileak.
Iturriak:
– Barne Ministerioa/Trafiko Zuzendaritza Nagusia (DGT): «Interior actualiza el Reglamento General de Circulación para mejorar la protección de los usuarios vulnerables de la vía» prentsa-oharra, 2026ko ekainaren 23a (www.dgt.es).
– Zirkulazio Erregelamendu Orokorra aldatzeko Errege Dekretua, ministro-kontseiluak 2026ko ekainaren 23an onetsia (Estatuko Aldizkari Ofiziala).
– «Actualización del Reglamento General de Circulación» infografia, Cnae Editorial.