-(e)an bidalia

Mutualia Foroaren XV. edizioa

Azaroaren 22tik 28ra bitartean, Mutualia Foroaren XV. edizioko jardunaldiak egin dira Bilbon, Donostian, Eibarren eta Gasteizen.

Mutualia Foroak indarra hartu du Euskadin azken urteetan, lege-berritasun interesgarri eta konplexuenak praktikaren ikuspegitik aztertuta. Oraingoan, 500 lan-aholkulari inguru bildu ditu, proposatutako gaiek erakarrita:

  • Lan Autonomoaren Premiazko Erreformen urriaren 24ko 06/2017 Legearen berritasun aipagarrienak.  
    Hizlaria: Iñaki Esnal, Mutualiako Aholkularitza Juridikoko abokatua.

 

  • Prevención10 doako prebentzio-plataforman egindako hobekuntzak.

           Hizlariak: Silvia Amo, Arrate Arrillaga eta Fran Vallo. Mutualiako prebentzio-teknikariak.

 

  • Erretiro partzialetan lanaldia pilatzeari eta aldi baterako lan-kontratuak azkentzeagatik jaso beharreko kalte-ordainei buruzko epai judizialak eta GSINen ikuspegia.
    Hizlaria: Susana Castaños. Aholkularitza Juridikoko eta Betetze Korporatiboko Zuzendaria.

 

  • Lanaldiaren ordu-erregistroari buruzko berritasunak. Langileen Estatutua aldatzeko lege-proposamena, 2017ko urrikoa.
    Hizlaria: Susana Castaños. Aholkularitza Juridikoko eta Betetze Korporatiboko Zuzendaria.

 Hitzaldiak dagoeneko eskuragarri daude gure webgunean. Eskura itzazu.

Espazio hau baliatu nahi dugu jardunaldietan hitzaldiak eman dituzten pertsonen ahalegina errekonozitzeko. Eskerrik asko zuen langatik eta ekarpenagatik. Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu bertaratu diren profesionalei eman diguten laguntzagatik eta gai interesgarrien gainean egin dizkiguten iradokizunengatik; izan ere, iradokizun horietan oinarrituko da MUTUALIA FOROAren hurrengo edizioa. Hori ere gustuko izatea espero dugu.

Eskerrik asko!

-(e)an bidalia

Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoaren kontratuen gida

Urrian eguneratu zen Kontratuen Gidak lan-kontratuei eta kontratatzeko pizgarriei buruz indarrean dagoen araudi guztia biltzen du.

Erabiltzaileek eta gure-lan-merkatuan jarduten duten hainbat eragilek egindako informazio-eskaerari erantzuteko asmoz, orain dela gutxiko kontratu-ereduen sinplifikazio-administratibora egokitu da eta lau kontratu-ereduak (mugagabea, aldi baterako kontratua, prestakuntza eta ikasketako kontratua eta praktiketako kontratua) ezagutzeko gidaliburu ulergarri gisa egituratu da: horien ezaugarriak eta horietako bakoitzak izan ditzakeen klausula bereziak, langilea eta/edo enpresaburua gorabehera.

 PDF
-(e)an bidalia

Absentismoa kudeatzeko beste ikuspuntu bat

Azaroaren 14an, asteartea, Gasteizko Bereizmen Handiko Ospitalearen eraikinean jardunaldi interesgarria antolatu zen. Bertan, Sergi Riau Urbanok, Solutia GHSko zuzendariak, egun puri-purian dagoen absentismoari dagokionez, enpresen ikuspuntua aldatzeko giltzarriak aipatu zituen.

Enplegu eta Gizarte Segurantza Ministerioaren azken azterketaren arabera, Laneko absentismoak gora egin du Espainian, eta % 4,8ko tasan dago, 2012. urteko maila berean. Horrek 5.993 milioiko kostu zuzena dakarkio Gizarte Segurantzari eta 5.065 milioiko kostua enpresei. Gainera, 62.000 milioiko aukera-kostua da, BPGd-aren % 6a, alegia.

Aurreko datuak ikusita, ez da harritzekoa, enpresek duten arduretariko bat egoera horri nola aurre egin izatea, okerragotu egin baitaiteke egungo joerak iraunez gero.   Zenbaki hutsez gain, kasu hauetan enpresak gehien arduratzen dituen gaietako bat antolaketa-aldaketak egin behar izatea da, eta horrek zer kostu duen zeharkako kostuetan; besteak beste, zerbitzuaren edo produktuaren kalitatean, irudi korporatiboan, osasunean eta lan-giroan.

Arazo garrantzitsu hori gorabehera, gutxi dira absentismoa kudeatzeko planak egiten dituzten konpainiak, absentismo-maila handia eduki arren. Enpresa bakoitzak absentismo-maila bere sektoreko mailarekin alderatu beharko luke eta gainetik edo azpitik dagoen edo egon nahi duen lekuan dagoen ikusi.  Kontrolatzeko plan bat, langileen sentsibilizazioa, komunikazio ona edo laneko kalitatea, horiek dira gakoak enpresako absentzien indizea murrizteko.

Jardunaldian, Sergi Riauk, eskarmentu handia duen absentismoan adituak, arazo horri aurre egiteko gakoak nabarmendu zituen:

«Absentismoaren hazkuntzari buruzko berriak jasotzen ari gara etengabe, baina enpresa gutxik dute absentismoa kudeatzeko planen bat».

«Absentismoa kudeatzea ez da fokua langilearengan jartzea, ez mutuari presio egitea langilearen jarraipena eta kontrola egin dezan, ezta langile absenteen ordezkoak kudeatzea ere».

Absentismoaren kudeaketa hori baino gehiago da:

  • Kultura-aldaketa
  • Absentzien Kudeaketa Plana
  • Absentzien kudeaketan kontuan hartu behar diren funtsezko alderdiak
  • Barne-komunikazioa
  • Ezarri beharreko protokoloak eta neurriak
  • Eta gehiago

Aurreko puntuei ekiteko funtsezko kontzeptuak nabarmendu ziren jardunaldian, honako hauek adibidez: Erabaki-balantza, absentziak ez normalizatzea, ez kriminalizatzea, patologia vs ezintasuna, besteak beste.

Laburbilduz, enpresako absentismoa aldatzeko, enpresa-kultura aldatu behar da. Absentzia inoiz ez da hartu behar gauza normala balitz bezala.

Prebentzio Saila

-(e)an bidalia

«estresa prebenitzeko eta gatazkak ebazteko gaitasun profesionalen entrenamendua» izeneko jardunaldia.

Mutualiak antolatu zuen jardunaldia, Somorrostroko Prestakuntza Zentroarekin batera, eta 80 bat parte-hartzaile izan genituen bertan.

Jardunaldian izan zen Patxi Rocha del Cura psikologoa, terapeuta eta coacha, enpresetan pertsonak prestatzeko eta garatzeko prozesuetan lanean aritzen dena. Estresaren alderdi negatiboak murrizteko gaitasunak eta jarrerak lantzeko teknikak azaldu zituen modu argi eta praktikoan.

Jardunaldiaren bigarren zatian Mª Eugenia Ramos izan genuen gurekin. Zuzenbideko lizentziadun hau gatazkak ebazten espezializatua dago eta Gizagune Fundazioko koordinatzailea da. Lanean eta, oro har, bizitzan gatazkak nola sortzen diren azaldu zigun, bai eta horiei nola aurre egin ere.

Esperientzia arrakastatsu horren ostean, lanean ari gara dagoeneko Somorrostroko Prestakuntza Zentroarekin batera etorkizunean egingo ditugun proiektuak prestatzeko, eskualdeko enpresen erreferentziazko zentroa delako eta, horrela, Mutualia enpresa bazkidetuengana are gehiago gerturatzen dugulako.

-(e)an bidalia

Confebaskek eta bere elkarte kide ADEGIk, CEBEK-k eta SEAk SEGURMANIA ZUREKIN abiarazi dute, Euskadin prebentzio-kultura bultzatzeko webgunea, Osalanen laguntzarekin

Laneko Arriskuen Prebentzioa lege- eta forma-betekizun zelako ustea atzean uzteko ekimen berri bat abiarazi da azaroaren 14an. Mezu argi, zuzen eta ulerterrazekin, denen inplikazioa lortu nahi da Prebentzio Kulturaren alde.

Hainbat urtez enpresek 31/1995 Legetik eta ondorengo legeetatik ondorioztatzen ziren laneko arriskuen prebentzioaren arloko betebeharren betearazpen formalean lan egin badute ere, konformatu ez eta hobetzen jarraitu zuten erakundeak lan-prozesuetan segurtasuna eta osasuna txertatzen hasi ziren, segurtasuna eta osasuna kudeatzeko sistema eraginkorrak ezarriz.
Gaur egun, hainbat enpresak nahi du hobetzen jarraitu eta ezbehar-kopurua 0ra edo gorabehera-maila oso txikietara murriztu. Prebentzio-ahalegin handiagoa egiten jarraitu behar dute, eta ahalegin hori «prebentzioaren kulturaren» hobekuntzarekin lotuta dago.  Delako prebentzioaren kultura hobetzeko, enpresetan zein gizartean, oro har, oso garrantzitsua da guztiak inplikatzea. Horregatik Confebask ekimen honetan inplikatzea, Osalanen laguntzarekin, oso garrantzitsua da, eta Euskadiko enpresetan laneko arriskuen prebentzioak lehentasuna eduki behar duela ematen du aditzera. Gakoa hauxe da: segurtasunak eta osasunak betebehar izateari utzi eta enpresa-balio bat izan behar dute.
Laburbilduz, derrigortasunetik jardun ordez konbentzimendutik badihardugu, benetako prebentzioaren kultura eskuratuko dugu.  Helburu hori du ekimen on horrek.
SEGURMANÍA webgunera euskaraz zein gaztelaniaz sartu ahal izango da www.segurmaniazurekin.eus web-helbidearen bidez eta Confebask-en webgunearen bidez.
Gainera, sare sozialetan ere egongo da:
Partekatu hau:
Mutualiako Prebentzio Saila
-(e)an bidalia

Prebentzioa eta lehen laguntzak ostalaritzan liburua editatu du Mutualiak

Bilboko Mediku Zientzien Akademiak antolatutako 2017-2018 ikasturtearen inaugurazio-ekitaldiaren barruan aurkeztu zen liburua. Bertan egon ziren Jacinto Batiz liburuaren idazleetako bat, Jorge Arbaiza Mutualiako Operazio zuzendaria, Alberto Alonso Osalaneko zuzendari nagusia eta Fernando Canales Etxanobe proiektuko chefa.

Ostalaritza ez da bereziki nabarmentzen lan ezbehar ugariko sektorea izateagatik, baina, aldiz, sektorea Euskadin izaten ari den hazkundearen ondorioz, istripuen intzidentzia gero eta handiagoa da urtetik urtera. Iaz 163 istripu gertatu ziren hoteletan; zorionez, bat bera ere ez larria. Jatetxe eta tabernetan, ordea, 1.048 istripu izan ziren; horietako bi, larriak. Mutualiako Operazio zuzendari Jorge Arbaizak honakoa adierazi zuen aurkezpenean: «Enpresek iaz adierazitako istripu bajadunen % 4,64 eman ziren ostalaritza sektorean. Horien % 99,82 arinak izan ziren; % 0,18, aldiz, larriak. Istripuen % 85 azaleko lesioak, zaintiratuak eta erredurak izan ziren».

Aipatutakoa eta sektoreko enpresak gehienbat enpresa txikiak direla eta gaian eta bezeroengan eragiteko baliabide mugatuak dituztela kontuan izanik, aurkeztutako liburuak sektorean istripuak prebenitzeko oinarrizko gida izan nahi du. Gainera, beste sektore eta elkarte askotan ere aplikatzeko baliagarria izan daiteke.

Mutualiak argitaratutako liburuak honako egile hauek izan ditu: Jacinto Bátiz Cantera (medikua), Ainhoa Bátiz Cano (medikua), Gorka Bátiz Cano (sukaldaria eta chefa) eta Olatz Bátiz Cano (psikologoa). Bilboko Mediku Zientzien Akademiako Alergologia Saileko presidente eta IMQko mediku Pedro Gamboa Setién ere liburuaren egilekidea izan da. Pablo Barredo arduratu da irudiez eta maketazioaz, eta Ricardo Franco Vicariok idatzi du hitzaurrea.  Jatetxe eta hoteletan gerta daitezkeen arrisku-egoerak biltzen dira liburuan; esaterako, intoxikazioak, erredurak, elektrokuzioak, ebakiak, traumatismoak, itotzeak, konorte-galerak, istripu baskularrak, alergiak, eta abar. Horretaz guztiaz gain, langileen arrisku psikosozialak lantzen dira, bereziki, estresa.

Obrak 148 orrialde ditu, eta bi bertsiotan editatu da: bata gaztelaniaz, eta, bestea, euskaraz. Mutualiak Bilboko Mediku Zientzien Akademiarekin eta Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundearekin (Osalan) batera garatzen duen Gizarte Segurantzako Prebentzio Jardueren Plan Orokorraren barruan sartzen da liburuaren argitaratzea.

Laburbilduz, hitzaurrean Ricardo Franco doktoreak nabarmendu bezala, «establezimenduotako langileentzako prebentzioa eta lehen laguntza lantzeko gida erabilgarria izateaz gain, publikoarentzat berarentzat ere, alegia, establezimenduetako erabiltzaileentzat, baliagarria da».

-(e)an bidalia

Pilota

ekfb

Ondo pasa pilotan

Esku pilota, zalantzarik gabe, gure kirolen artean nagusiena da. Zale ugari erakartzen ditu, eta hori bera egiaztatu ahal izan da oraintsu, Lau t’erdiko finalean. Partida zirraragarrian, Jokin Altuna pilotari gazteak 22-21 irabazi zion Mikel Urrutikoetxeari. Bi pilotariak hainbeste onura dituen kirol tradizional horrekiko grinaren erakusle dira, eta pilotalekuetan gero eta gazte gehiagok jokatzen dute pilotan. Bestalde, euskal pilotariek nazioartean ere presentzia handia dute. Hain zuzen ere, hori bera ikusi da Kolonbian, CIJB erakundeak antolatutako Munduko IX. Pilota Txapelketan (Euskal Federazioa CIJB erakundearen eskubide osoko kide da). Bertan, zuzenean jokatzen diren llargues, nazioarteko jokoa eta chaza jokamoldeetan aritzeaz gain, one wall modalitatean ere aritu ziren. Diziplina horiek oso errotuta daude bai Europan bai Amerikan. Euskal Federazioaren egoitzan egin zen aurkezpen ofiziala, eta bertan zeuden Gotzon Enbil (presidentea), Álvaro Suso (Euskal Kirol Federazioen Batasuneko kudeatzailea), hautatutako pilotariak eta J. M. Mitxelena eta Aitor Erauzkin hautatzaileak. 17 selekziok hartu zuten parte: Italia, Belgika, Holanda, Frantzia, Ingalaterra, Mexiko, Venezuela, Ekuador, Bolivia, Uruguai, Txile, Argentina, Kuba, Paraguai, Valentziako Erkidegoa, Kolonbia eta Euskal Herria.

Ba al zenekien euskal pilota 1924ko Olinpiar Jokoetan aurkeztu zela lehenbizikoz? Euskal pilotak ehunka urteko tradizioa du; hainbat aldaera dituen joko unibertsala da eta, gainera, aparteko zaleak ditu. Denborak aurrera egin ahala, Euskal Herria beste zibilizazio batzuen tradizioa gordetzeko gai izan da, baita bere ukitu, kutsu eta nortasuna emateko ere. Horri esker, espezialitate berriak sortzeaz gain, arauak zehaztu eta diziplina horretarako talde partikularra sortu zen. Euskal pilotak tradizio handia du bai Frantzian bai Espainian, baina beste herrialde batzuetan ere jokatzen da: Ameriketako Estatu Batuak, Filipinak, Argentina, Bolivia, Kanada, Txile, Costa Rica, Brasil, Kolonbia, Kuba, Ekuador eta El Salvador.

Atal honetan, kirolen onurak aurkezten ditugu, eta esku pilotak gure osasunerako abantaila ugari eskaintzen ditu. Gainera, gure inguruko tradizioan oso errotuta dagoen kirola egingo dugu. Pilotalekuan jokatzea haurrentzako jarduera bikaina da, gorputz osoa lantzen baitute. Korrika egin, oreka mantendu eta koordinazioa lantzen da, bereziki, frontisetik datorren pilota jasotzeko. Haurrek gorputz eta buru azkarrak behar dituzte, jokaldiak egin ahal izateko eta pilotalekuan dagoenaren ikuspegi orokorra planifikatzeko. Eta horren arabera jokatzeko. Erresistentzia fisikoa ere asko garatzen da, partida luzatuz gero, ahaleginak neurtzen ikasi behar baita. Pilotan jokatu ahal izateko, trebetasuna izatea oso garrantzitsua da; izan ere, kirol horri esker, haurrek era progresiboan, azkarrean eta seguruan garatzen dituzte kirolerako dohainak. Asko latzen diren beste ezaugarri batzuk ere eskaintzen ditu: mugimenduen malgutasuna eta joko azkarra. Pilotak ez du beti altuera berdinean bote egiten, beraz, kolpe bakoitzean jarrera aldatu beharra dago. Nahi izanez gero, pixkanaka, frontenisean jokatu ordez esku pilotan jokatzeko indarra lortzen da (kolpeak potentzia handiagoa behar du). Pilotalekuan jokatzea, beraz, oso kirol egokia da pertsona ororentzat. Egoera fisiko ona izatea eskatzen duen kirola denez, gazteak beste kirol edo txapelketa batzuetarako prestatzeko balio dezake.

-(e)an bidalia

Laneko istripuen eta gaixotasun profesionalen mutualitateak, 100 urte baino gehiago eboluzionatzen

1900ean Istripuen Legea argitaratuta, enpresariaren erantzukizun objektiboa ezarri zen eta, ondorioz, patroiak istripua izan zuten langileei kalte-ordaina eman behar zien, istripua enpresariaren erruz izan ala ez. Hurrengo bi urteetan, lehenengo laneko istripuen arloko patroien mutualitateak sortu ziren. Horien artean, La Previsora zegoen; gerora, Mutua Vizcaya Industrial eta Pakearekin elkartu eta Mutualia sortu zen. 

Ia hasieratik, mutualitateek arriskuen prebentzioa lantzeari ekin zioten, prebenitzea sendatzea baino hobea dela baieztatu eta frogatzen duen aseguru-etxeen printzipio zaharrari jarraikiz. Horrela, mutualitateak hasierako jardueretatik –hau da, istripua izandakoei laguntza medikoa ematea eta haiei eta haien onuradunei prestazio ekonomikoak ordaintzea–, istripuak saihesteko jarduerak egitera igaro ziren. 

Carlos de Cos Azcona Astilleros  Ontziolak. 

-(e)an bidalia

Mutualia, 2017ko DIGA Sariaren irabazle

Mutualiak Shangri-La Fundazioaren aintzatespena jaso du, irisgarritasuna hobetzeko azken urteotan ezarri ditugun hobekuntzak direla eta.

Shangri-La Fundazioak saritu egiten ditu desgaitasuna duten pertsonentzat, adinekoentzat eta familientzat irekia den gizarte inklusiboago baten eta irisgarritasunaren aldeko konpromisoa erakutsi duten erakundeak eta enpresak, irisgarritasun-mailaren ziurtagiriarekin (DIGA).

DIGAren bidez, egitura fisiko, funtzional eta birtualak osatzen dituzten elementuen multzoak zer irisgarritasun-maila duen ebaluatzen da. Ziurtatutako zerbitzuak DIGA Gidan jasotzen dira eta, horrela, milioika erabiltzaileri ematen zaie haien berri.

DIGA Sariak banatzeko ekitaldia Madrilen izan zen.

-(e)an bidalia

Lan Autonomoaren lege berriaren giltzarriak

2017ko urriaren 25eko BOEn honako hau argitaratu da: 6/2017 LEGEA, URRIAREN 24KOA, LAN AUTONOMOAREN PREMIAZKO ALDAKETEI BURUZKOA. Legearen berrikuntzarik nabarmenenak:

1.- Legearen funtsezko xedeak:

  • Ekintzailetza-jarduera guztiei laguntzeko laguntza-neurri berriak garatzea.
  • Autonomoen diru-sarreren berezitasuna kontuan hartzea (ez dira finkoak ez ziurrak, eta aldakorrak dira) Gizarte Segurantzako kotizazioa egokitzeko eta administrazio-kargak murrizteko, ekintzailetza-jardueraren biziraupena bermatze aldera.

2.- Gizarte Segurantzako KOTIZAZIOA errazteko neurriak:

  • Kuotak ez ordaintzeagatiko ERREKARGUAK murriztu egingo dira (% 10era murriztuko dira, ordaintzeko epea amaitu eta hurrengo hilabete naturalaren barruan ordaintzen badira zor diren kuotak).
  • JARDUERA-ANIZTASUNEKO erregimenean dauden autonomoak (aldi berean Gizarte Segurantzako Erregimen Orokorrean enpresa bateko besteren konturako langile gisa ere alta eginda dauden langileak): beren kotizazioek Estatuko Aurrekontu Orokorren Legeak xede horretarako ezartzen duen zenbatekoa gainditzen badute, gehiegizko kotizazioaren % 50 itzultzeko eskubidea izango dute ekitaldi bakoitzean, gehienez ere erregimen berezi horretan sartutako kuoten % 50era arte, derrigorrezko estaldurako kontingentzia arruntengatiko kotizazioagatik.
  • Kuotak murriztuko zaizkie langileei erregimen berezi horretan lehenengo aldiz alta ematean, alta emateak jarduera-aniztasuneko egoera badakar.
  • Jardueraren hasierako urteetan, kotizazioko HOBARIAK areagotu egingo dira:
    • Hasierako alta ematen dutenek edo aurreko ondoz ondoko bi urteetan alta-egoeran egon ez direnek hilean 50 euroko tarifa finkoa ordaintzeko eskubidea izango dute lehenengo 12 hilabeteetan (orain arte 6 hilabete bakarrik ziren), gutxieneko oinarria aukeratzen baldin badute. Gutxieneko oinarria baino handiagoa aukeratzen badute, kontingentzia arruntengatik ordaindu behar duten kuota % 80 murriztu ahal izango dute, erregimen berezian altan dauden lehenengo 12 hilabeteetan.
    • Erregimen berezian altan egondako lehenengo 12 hilabeteen ondoren, aukeratutako kotizazio-oinarria kontuan hartu gabe, murrizketa eta hobari hauek aplikatu ahalko dira, gehienez ere alta eman den egunaren ondoren 24 hilabete igaro arte, kontingentzia arruntengatiko kuotan: kuota % 50 murriztuko da hurrengo 6 hilabeteetan eta % 30 azken 6 hilabeteetan.
    • 30 urte baino gutxiago badituzte (edo 35 baino gutxiago emakumeen kasuan), eta hasierako alta eman badute edo ez badira alta-egoeran egon aurreko ondoz ondoko 2 urteetan, beste hobari gehigarri bat ere aplikatu ahal izango dute, % 30eko hobari gehigarria kontingentzia arruntengatiko kuotan, hobari-aldia amaitu eta hurrengo 12 hilabeteetan. Kasu horretan, murrizketen eta hobarien gehieneko iraupena 36 hilabetekoa izango da.
    • Norberaren konturako jarduera bati berrekiten bazaio kotizazio-onuren eskubidea izateko, aurreko ataletan zehazten den Erregimen Bereziko baja-aldia 3 urtekoa izan beharko da, baldin eta langile autonomoak onura horiek dagoeneko erabili baditu erregimen bereziko aurreko alta-aldian.
    • Halaber, aurreko ataletan xedatutakoa honako hauei aplikatuko zaie: batetik, Itsasoko Erregimen Bereziko 1. kotizazio-taldean dauden norberaren konturako langileei, eta bestetik, Autonomoen Erregimen Berezian edo Itsasoko Erregimen Berezian, 1. kotizazio-taldearen barnean dauden lan-sozietateetako kideei eta lan elkartuko kooperatibetako langile kideei.
    • Kotizazioan onurak izango dituzte desgaitasuna duten pertsonek ere, baita genero-indarkeriaren biktimek eta terrorismoaren biktimek ere, norberaren konturako jarduera lehenengo aldiz hasten dutenean edo berriz hasten dutenean.

 

3.- Gizarte Segurantzako erregimen berezian edo Itsasoko Erregimen Bereziko 1. kotizazio-taldean dauden langile autonomoen FAMILIAKO ETA LANEKO BIZITZA BATERAGARRI EGITEKO neurriak:

 

  • 12 hilabetez % 100eko hobaria jasotzeko eskubidea izango dute kontingentzia arruntengatiko autonomoen kuotan, honako baldintza hauek betetzen badituzte:
    • Hamabi urte baino gutxiagoko pertsona baten zaintza.
    • Mendekotasun-egoeran dauden edo desgaitasun larria duten senideen zaintza, baldin eta senide horrek ordaindutako jarduerarik egiten ez badu.
    • Kuotaren % 100eko hobaria honako aldi hauetan: amatasun-atsedena, aitatasun-atsedena, adopzioa, adoptatzeko zaintza, harrera, haurdunaldiko arriskua edo edoskitzaro naturaleko arriskua, baldin eta aldi horrek hilabete baino gutxiago irauten badu.
    • Amatasuna, adopzioa, adoptatzeko zaintza, harrera eta babesa direla eta jarduera eten duten emakume langileek, legeak ezarritako baldintzen arabera, jarduera eten eta hurrengo bi urteetan norberaren konturako jardueraren bat berriro egiten badute, hobari hau lortuko dute: kontingentzia arruntengatiko kuota, aldi baterako ezintasuna barne, 50 euro hileko izango da lanean hasi diren egunaren ondorengo 12 hilabeteetan, betiere gutxieneko kotizazio-oinarria aukeratzen baldin badute. Gutxienekoa baino kotizazio-oinarri handiagoa aukeratzen baldin badute,% 80ko murrizketa izango dute kontingentzia arruntengatiko kuotan, lehen aipatutako epean.

4.- Langile autonomoen FISKALITATEA argitzeko neurriak

PFEZaren zuzeneko zenbatespenean errendimendu garbia zehazteko, honako hauek izango dira gastu kengarriak:

  • Ordaindutako GAIXOTASUN ASEGURUAREN PRIMAK, bere estaldurari eta berarekin bizi diren ezkontidearen eta hogeita bost urtetik beherako seme-alaben estaldurari dagokien zatian. Kenkariaren gehieneko muga 500 eurokoa izango da pertsona bakoitzeko, edo 1.500 eurokoa desgaitasuna duen pertsona bakoitzeko.
  • Zergadunak bere ohiko etxebizitza zati batean jardueraren garapen ekonomikoarekin lotzen badu, ETXEBIZITZAREN HORNIDURA GASTUAK gastu kengarritzat hartuko dira; esaterako, ura, gasa, elektrizitatea, telefonoa eta Interneta. Kenkaria izango da etxebizitzaren azalera osotik jarduerara bideratzen den etxebizitzako metro koadroen proportzioaren % 30ekoa, portzentajea handiagoa edo txikiagoa dela probatu ezean.
  • Jarduera ekonomikoaren garapenean zergadunak izan dituen MANTENU-GASTUAK, baldin eta jatetxeetakoak eta ostalaritza-establezimenduetakoak badira eta ordaintzeko baliabide elektronikoak erabili baldin badira. Araubidez langileen dietentzako eta ohiko mantenu-gastuentzako ezarritako muga kuantitatiboak kontuan hartuta, hau da kenkaria: 26,67 euro egunean gastua Espainian gertatu bada edo 48,08 euro gastua atzerrian gertatu bada. Kopuru hauek bikoiztu egingo dira joan-etorrien ondorioz gaua igaro behar bada.

 

Neurri hauek ez dira oraindik PFEZari buruzko foru-arauetara ekarri Euskadiko Lurralde Historikoetan.

5.- Langile autonomoen KOTIZAZIOA hobetzeko neurriak

 

  • Ekitaldi ekonomikoaren uneren batean erregimen berezi horren barnean egondako langileen kasuan, EUREN ZERBITZURA BESTEREN KONTURAKO 10 LANGILE EDO GEHIAGO EDUKI BADITUZTE KONTRATATUTA aldi berean, hurrengo ekitaldirako gutxieneko kotizazio-oinarria Estatuko Aurrekontu Orokorren Legean zehaztuko da.
  • GEHIENEZ URTEAN 3 ALTEK IZANGO DITUZTE ONDOREAK JARDUERA EGIAZ HASTEN DEN EGUNETIK AURRERA (eta ez jarduera hasten den hilabeteko lehen egunetik, orain arte bezala)
  • KOTIZAZIO OINARRIA 4 ALDIZ ALDATU AHALKO DA, eta ez 2 aldiz orain arte bezala.

 

6. Parekatu egingo da IN ITINERE LAN ISTRIPUEN ondoriozko kontingentzien ondoreetarako

 

Lan-istriputzat hartuko da, halaber, jarduera ekonomikoa edo profesionala egin behar den lekurako joan-etorrietan izandako istripua. Ondore horietarako, zerbitzuak ematen diren lekua langile autonomoak bere jarduera egin ohi duen lekua izango da, bere etxebizitzarekin bat ez badator eta ondorio fiskaletarako jarduera ekonomikoarekin lotutako lokala, nabea edo bulegoa baldin bada.

 

Jose Angel Moral. Mutualiako lege-aholkularitzako abokatua