Interes orokorreko xedapenak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O.,
G.A.O. y E.B.A.O.), 2024ko irailaren 21etik 27rako astea.
MutuaLex 309 zk.
893/2024 Errege Dekretua, familia-etxeko zerbitzuaren eremuan segurtasunaren eta osasunaren babesa arautzen duena
Lan Ministerioak etxeko langileen laneko arriskuen prebentzioa hedatzen duen arau bat onartu du. Arauaren helburuak dira, alde batetik, haien laneko segurtasuna handitzea eta, bestetik, segurtasunari dagokionez, enplegatzaileen erantzukizuna areagotzea. Estatuak araudia betetzen lagunduko du.
Arau berria honako puntu hauen bidez azter dezakegu:
1-Enplegatzaileen betebeharrak
Lege berriak derrigortu egingo ditu enplegatzaileak langileek jardungo duten etxeen arriskua aurretik ebaluatzera, egon litezkeen lan-arriskuak detektatzeko. Espazio horiek ebaluatzeko, Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Institutu Nazionalak (LSOIN) diseinatuko duen tresna bat erabiliko dute (tresna zehazteke dago).
Bestetik, enplegatzaileak doan eman beharko dizkio langileari «bere egitekoak behar bezala egin ahal izateko behar dituen laneko tresneria eta babes-ekipamendu indibidual egokiak», eta material horiez berriro hornitu beharko du langilea hala behar denean.
2-Indarkeria-egoerei eta arrisku larri eta berehalakoei aurre egiteko protokoloak
Familia-etxeko zerbitzuaren aurkako indarkeria- eta jazarpen-egoerei aurre egiteko jarduketa-protokolo bat ezartzea ere aurreikusten du lege berriak. Errege-dekretua argitaratu eta urtebeteko epea izango du LSOINek prozedura hori eratzeko. Hala, indarkeria edo jazarpena jasateagatik etxetik alde egitea ezingo da dimisiotzat hartu, eta ezingo da langilea kaleratzeko arrazoi izan.
Gainera, arau honek arrisku larri eta berehalakoen aurrean jarduera gelditzeko eskubidea arautzen du eta, beraz, hori egiteak ezingo dio langileari inongo kalterik eragin.
Horrez gain, etxean arrisku larri eta berehalakorik egonez gero, horren berri emateko eta beharrezko neurriak hartzeko betebeharra izango du enplegatzaileak eta, arriskuak jarraitu bitartean, ezingo die langileei lanera bueltatzeko eskatu.
3-Prestakuntza eta doako azterketa medikoak
Bestetik, Osasun Sistema Nazionalak (OSN) azterketa medikoak borondatez eta doan egiteko aukera eskainiko die langileei. Hainbat etxetan lan eginda ere, azterketa mediko bakarra egingo zaie, hiru urtean behin, langilearen berariazko onespenarekin eta «haren intimitatea errespetatzeko behar bezalako bermeekin».
Halaber, etxeko lanei lotutako arriskuei buruzko prestakuntza jasotzeko eskubidea izango dute langileek.
Nahiz eta hainbat etxetan lan egin, prestakuntza bakarra jasoko dute eta, ahal dela, lanorduetan. Hala egin ezin bada, lanorduetatik kanpo jasoko dute prestakuntza, baina hari dagokion atseden-denborarekin konpentsatu beharko da. Prestakuntza-programa hau Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoak (EEZP) finantzatuko du eta Enpleguan Prestatzeko Estatuko Fundazioak kudeatuko du (FSP).
Hala ere, legean adierazi bezala, etxerako langileak kontratatzen dituzten familiek ez dute, printzipioz, bestelako gasturik bere gain hartu beharko, baldin eta zerbitzua ematen dien asegururik kontratatu nahi ez badute.
4-Etxean laguntzeko enpresak
Arauaren arabera, etxeko laguntzako langileak enplegatzen dituzten enpresak behartuta daude laneko arriskuen ebaluazio oso bat egitera. Ebaluazioa egintzat hartuko da baldin eta langileak jardun behar duen etxe guztietan «arriskuak aurrez aurreko bisita bidez egiaztatu eta ebaluatu badira».
Halaber, enpresa derrigortuta dago babes-maila egokia bermatzeko beharrezko neurriak hartzera, besteak beste: kargak manipulatzeko bitarteko mekanikoak erabiltzea, zereginak egiteko langile gehiago kontratatzea edo etxe batetik besterako atseden-tarteak luzatzea.
5-Indarrean jartzea
LSOINek hamar hilabeteko epea izango du lantokiko arriskuak ebaluatzeko tresna sortu eta etxeen eskura jartzeko. Dena dela, lege berri honek arriskuen prebentzioaren arloan jasotzen dituen betebeharrak ez dira galdagarriak izango —hau da, ez dira indarrean sartuko— 2026ko urtarrilera arte.
LSOINek ere hamabi hilabeteko epea izango du eskubide eta betebeharrei buruzko informazio guztia biltzen duen gida tekniko bat sortzeko.
Halaber, itxaron egin beharko da EEZPk prebentzioari buruzko prestakuntza-jarduerak abian jartzeko ebazpen bat eman dezan.
Eta Osasun Sistema Nazionalaren baitan azterketa medikoak egitearekin lotutako arau-aurreikuspenak garatu ondoren soilik izango da aplikagarria.
Gazteak eta gidabaimena: zerbait aldatzen ari da
Egia al da gaur egungo gazteek ez dutela irrikarik 18 urterekin gidabaimena ateratzeko? Hala bada, noiz erabakitzen dute unea iritsi dela? Eta beste galdera bat: gauza bera gertatzen al da hirietan eta landa-eremuetan? Galdera horiei erantzunez egiaztatuko dugu belaunaldi berrietan zerbait aldatu dela.
Pilar Funez Valentziako Trafikoko probintzia-buruaren iritziz, “gidabaimena ateratzen duten herritarren kopurua ez da nabarmen aldatu azken 10 urteetan eta, egia esan, ez dago gazte gutxiago ere. Gertatzen dena da ez direla hain gazteak gidabaimena ateratzen dutenean, premia gutxiago dutelako”.
Ana Luz Jimenez Sevillako Trafikoko probintzia-buruaren esanetan, lehen oso ohikoa zen 18 urte bete baino lehen azterketa teorikora aurkezteko eskaerak jasotzea, baina “gaur egun, eskaera aurreratuen kopurua oso txikia da”.
Esther Marti Bizkaiko Trafikoko probintzia-buruaren ustez, “argi dago gazteenen artean txikitu egin dela gidabaimenarekiko interesa“. Eta probintzia horretako zifrek hori adierazten dute: 2008an, 14.750 baimen eman zitzaizkien gidari berriei; 2020an, berriz, 8.352.
Ikusi dugunez, eta Adrià Puigpelat Bartzelonako Trafikoko probintzia-buruak adierazi duenez, egitate objektiboa eta kuantifikagarria da egungo gazteek (hirietan bizi direnek behintzat) ez dutela lehen adinako interesa gidabaimenarekiko, lehentasuna izateari utzi diola, eta gehienek nahiago dutela azken belaunaldiko mugikor bat izan gidabaimenean inbertitu baino.
INFLEXIO-PUNTUA. Rebeca Cordero Madrilgo Unibertsitate Europarreko Soziologiako irakasle titularraren arabera, gidabaimenarekiko inflexio-puntua gazteek lan-munduan sartzea eta independizatzea edo familia bat osatzea erabakitzen dutenean gertatzen da: “Une horretan erantzukizunak hartzen dituzte, bizimodua zaildu egiten zaie, familia-baliabiderik ez dute jada eskura, eta auto bat izateko premia ikusten dute, ematen duen autonomiagatik”.
Enrique Lorca EJSNko presidentearen iritziz, “gidabaimenak ezinbestekoa izaten jarraitzen du lan eta oposizio askotarako; enplegua aurkitzeko aukerak eta aisialdirako aukerak zabaltzen ditu”. Burgosko Trafikoko arduradunak gaineratu duenez, “azterketa teorikorako geletan 18 urteko gero eta neska-mutil gutxiago daude, eta 22 edo 23 urteko gero eta gehiago. Unibertsitate-ikasketak amaitutakoan joaten dira gehienak azterketa teorikoa egitera, lana aurkitzeko, onartzen baitute komeni dela curriculumean ‘mugikortasun geografikoa’ dutela agertzea, eta hori gidabaimenak ematen duela”.
Zeintzuk dira inflexio-puntu berri honen arrazoiak?
Rebeca Cordero irakasleak azaldu duenez, lehen 18 urterekin gidabaimena izatea askatasunaren adierazle zen, helduen mundura irekitako ate bat. Gainera, gizarte-errekonozimendua ematen zuen. Orain, gizarte-errekonozimendu hori gehiago lortzen da sare sozialen bidez, eta askatasuna lehenago eskuratzen da.
Baina ez da arrazoi bakarra: hirietara iristen ari diren garraiobide berriak izan daitezke beste arrazoietako bat. Horrela ulertzen du DGTk ere: gaur egun desplazatzeko modu gehiago dago, eta horrek lagundu du mugitu ahal izateko baimena ezinbestekoa ez izaten, bereziki hiri handietan. Gainera, aukera horiek balioetsi egin dira automobilaren aurrean.
Landa-eremuetan ez da horrela: logikoa den bezala, ibilgailu partikularraren ordezko garraiobideak ez dira hain ohikoak, garraio publikoa ez da hain irisgarria eta, horregatik, gidabaimena beharrezkoagoa da hango gazteentzat. Eremu horietan, handiagoa da gidabaimenarekiko interesa, eta gazteagotatik gainera, ziklomotorrak gidatzeko eskaera erlatibo handiagoak erakusten duenez.
APP-a: Egiaztapena bi urratsetan ezartzea
2024ko urriaren 1etik aurrera Mutualiako langileen egiaztapena bi urratsetan ezarriko dugula Langileentzako APPan. Segurtasun-metodo berri hau erabiltzea erraza da, eta zure datu pertsonalak hobeto babestea du helburu.
Zure kontuan arazorik gabe sar zaitezkeela ziurtatzeko zure harremanetarako datuak egiaztatuta eta eguneratuta egon behar dira; batez ere, zure helbide elektronikoa eta telefono-zenbakia.
Datuak egiaztatu
“Nire datuak” atalean sartu eta “zure datu pertsonalak” blokean, telefono mugikorreko eta posta elektronikoko datuak egiaztatu ahal izango dituzu.
Autentifikazio bikoitzak nola funtzionatuko du
Bi urratseko egiaztapena segurtasun-kode bat bidaliz egingo da, SMS bidez.
Zure laguntza eskertzen dugu eta hemen gaude sor daitekeen edozein zalantza edo eragozpenekin laguntzeko.
Mutualia Azkoitia
2024eko irailaren 30ean Azkoitiako Zentroa berriro irikitzen dugula.
- Ordutegia: 8:00 – 15:30
- Telefonoa: 943853242
- Helbidea: Anaitasuna plaza, 3
Mutualian, zerbitzu bikaina, gizatiarra eta hurbilekoa ematearen alde egiten jarraitzen dugu, bai gure enpresa elkartu guztiei bai babesten ditugun pertsona guztiei.
Ariketa fisikoa, sendabiderik onena zenbait gaixotasun saihesteko eta tratatzeko
Ariketa sendabide gisa
Aramendi doktorea kiroleko medikuntzako espezialista da Mutualiaren Pakea Klinikan. Haren arabera, ariketa fisikoa oso garrantzitsua da zenbait gaixotasun saihesteko eta tratatzeko oinarrizko tresna terapeutiko gisa, eta eragin handia du heriotza-tasan. “Ariketa sendabidea da” kontzeptua American College of Sports Medicinek sustatu du, eta medikuek pazienteei ariketa gehiago egiteko agindu behar lieketela bultzatzen du. Hori guztia ebidentzia zientifikoan oinarrituta dago; ikerketa ugariren arabera (besteak beste, British Medical Journal aldizkarian argitaratutakoa), gutxienez gaixotasun koronarioan, iktusean, bihotzeko gutxiegitasunean eta diabetesaren prebentzioan, ariketak heriotza-tasa txikitzen du, eta gaixotasun horiek tratatzeko erabiltzen diren botiken kopurua murriztu ere bai.
Ebidentzia zientifikoa
Ariketak onura egiaztatuak ditu 26 gaixotasun kronikotan, hala nola asaldura muskuloeskeletikoak, minbizia, gaixotasun neurologikoak eta kardiobaskularrak. Ariketak benetako “polipilula” gisa jokatzen du, osasun mentalean ere efektu positiboak baititu, eta depresioaren, antsietatearen, estresaren eta eskizofreniaren sintomak arintzen baititu. Zenbait ikerketak adierazten dute depresioan ariketa fisikoaren efektua ohiko antidepresiboena bezain garrantzitsua dela.
Nola eragiten du ariketa fisikoak gure gorputzean eta adimenean?
Muskulua gure mugimenduen eragilea da, eta, horrez gain, benetako organo hormonal gisa jokatzen du, eta miokina izeneko dozenaka substantzia jariatzen ditu. Substantzia horiek askotariko efektu onuragarriak dituzte organismoan; esaterako, hantura murriztea, zirkulazioa hobetzea eta zelulek oxigenoa hobeto erabiltzea. Besteak beste, horrexegatik ditu ariketak efektu onuragarriak hainbeste gaixotasunetan.
Ariketa tratamendu medikoan integratzea
Atseden hartzea beti izan da gaixotasunen bat duten pazienteentzako gomendio nagusia. Hala ere, gaur egun, badakigu aktibo egotea funtsezkoa dela bizkorrago eta modu eraginkorragoan sendatzeko. Ariketa fisikoak onura asko izan ditzake: gaixotasunak saihesten laguntzeaz gain, tratamendu medikoen eraginkortasuna hobetu eta albo-ondorioak murriztu ere egiten ditu.
Ariketa-errezeta: 150+2
Proposatutako “150+2” errezetan, astean gutxienez 150 minutuz erresistentzia ertaineko ariketa egin behar da (adibidez, oinez ibiltzea edo bizikletan ibiltzea), eta beste 2 egunetan, indar-entrenamendua.
Nahiz eta indar-entrenamendua beti gizonei lotuta egon den, frogatu da erregulartasunez halako entrenamendua egiten duten emakumeei sintoma fisikoak arintzen zaizkiela (esaterako, mina, sentsibilitatea, bularreko mina eta idorreria), baita sintoma psikologikoak ere (adibidez, antsietatea, depresioa eta hilekoaren aurreko suminkortasuna). Gainera, zenbait ikerketa zientifikoren arabera, indar-entrenamenduak efektu analgesikoa du: zoriontasun-sentsazioa hobetzen du, eta osasun mentala babesten du.
Ariketa fisikoa pertsona bakoitzaren egoerara egokitu behar da, baina erregulartasunez egitea funtsezkoa da osasuna eta bizi-kalitatea hobetzeko, baita gaixo egotean ere. Aramendi doktorearen hitzetan, “benetako pilula” da, eta denok sartu behar genuke gure eguneroko bizitzan, modu osasungarriago eta osoagoan bizitzeko.
MutuaLex 308 zk.
Interes orokorreko xedapenak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O.,
G.A.O. y E.B.A.O.), 2024ko irailaren 14tik 20rako astea.
2024ko Europako Mugikortasunaren Astea
Europako Mugikortasunaren Astea sentsibilizazio-kanpaina bat da, bai arduradun politikoak bai herritarrak hirian autoaren erabilera irrazionalak osasun publikoan eta ingurumenean dituen ondorio kaltegarriei buruz sentsibilizatzeko, bai eta garraio publikoa, bizikleta eta oinez egindako joan-etorriak bezalako garraiobide iraunkorragoak erabiltzeak dituen onurei buruz ere.
Irailaren 16tik 22ra, Europako Mugikortasunaren Astearen beste edizio bat egiten ari da, eta mugikortasun jasangarria sustatzeko jarduerak egiten ari dira. 1999an sortu zen ekimena Europan, eta 2000. urtetik aurrera Europako Batzordearen babesa izan zuen.
“2024ko leloa: Espazio Publiko Partekatua”
Europako Batzordeak 2024ko kanpainarako aukeratu duen gaia “Espazio Publiko Partekatua” da, eta ekimenaren leloa, berriz, “Konbinatu eta mugitu!”.
Espazio publiko partekatuak onura asko dakarzkio gizarteari. Pertsonek, garraio-modalitateek eta jarduerek beren espazio propioa duten leku bat da, gizarte-ekitate handiagoa, bide-segurtasun handiagoa, zarata eta airearen kutsadura gutxiago eta bizi-kalitate hobea dituena.
Asteak gonbidatzen gaitu kolektiboki erabakitzera nola partekatu gure espazio publikoa eta segurtatzea modu seguru eta eroso batean mugitu ahal izango garela ingurune atsegin batean, bereziki oinezkoak eta txirrindulariak.
Kanpainari buruzko informazio gehiago aurki dezakezu, edo hemen erregistratu:
Semana Europea de la Movilidad 2024
Hemen deskarga ditzakezu 2024rako Astearen kanpainako baliabideak:
Recursos campaña 2024
Posterra, adibidez:
Mutualia, laneko bide-segurtasunarekin konprometituta
Mutualia, laneko bide-segurtasunarekin konprometituta
Mutualian badakigu oso garrantzitsua dela enpresek langileak sentsibilizatzea gure errepideetako mugikortasun motari buruz. Kontzientziazio horrekin, maila pertsonalean zein lan mailan baliagarriak izango diren ohiturak sortu ahal izango dira. Horregatik, enpresak enpresaren mugikortasuna berrikustera animatzen ditugu, eta gaiari buruzko hainbat material ditugu zabalkunde horretan laguntzeko:
Bide-segurtasunaren hainbat alderdiri buruzko hileko artikuluak, gure albiste-kanalean.
- Gure Mugikortasun-prozeduraren gida eta eredua:
files/2022/04/Mugikortasun-Planaren-Prozedura-edo-Bide-Segurtasun-Plana.pdf
- Gure Bide-Segurtasunaren Eskola
files/2022/07/Escuela-Seguridad-vial-1.pdf
Gure Campus Birtualeko dibulgazio-jarduerak:
https://mutua.apacampus.com/session/12695/about
https://mutua.apacampus.com/session/11704/about
https://mutua.apacampus.com/session/11706/about
Gaitasun funtzionala zaintzen lagunduko diguten etenaldi aktiboak ere proposatzen ditugu:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLUqdNutDpGB-fzt1VZY7Nwq3NUtZCDemV
https://www.youtube.com/playlist?list=PLUqdNutDpGB-YKpxsV3S6jahVjvUR-5gq
https://www.youtube.com/playlist?list=PLUqdNutDpGB9e1UVuwjnhGhTs7XwKIjyD
https://www.youtube.com/playlist?list=PLUqdNutDpGB8U4nL49eXWSYfTHx1KY5TZ
Zuen inguruko udalek eskaintzen duten esparruko programazioa kontuan hartzera animatzen zaituztegu.
Prebentzio-aholkularitza
Mutualex epaia 2024ko Iraila
SENIDE BAT OSPITALEAN
EDUKITZEAGATIKO BAIMENA: EGUN BALIODUNAK ALA NATURARALAK?
2024ko urtarrilaren 25eko Epaia (9/2024 zk.), Auzitegi Nazionalaren Lan Arloko Salak emana.
Ekainaren 28ko 5/2023 Errege Lege-dekretuaren 127.Hiru artikuluaren bidez estatuko legegintzara egokitu zen Europako 2019/1158 Direktiba, senide bat ospitaleratuta egotearen ondoriozko lan-baimenei buruzkoa; zehazki, ospitaleratuta dauden pertsonen zaintzaileek baimena izateko duten eskubideari dagokionez. Aldaketa horrekin, eduki berria eman zitzaion Langileen Estatutuaren 37.3.b) artikuluari, eta honela geratu zen:
b) Bost egun ezkontidearen, izatezko bikotekidearen edo bigarren maila bitarteko odolkidetasuneko edo ahaidetasuneko senideen istripu edo gaixotasun larriagatik, ospitaleratzeagatik edo ospitalizaziorik gabeko ebakuntza kirurgikoagatik; barne hartzen dira izatezko bikotekidearen odolkidetasuneko senideak eta aipatu direnez bestelako beste edozein pertsona, baldin eta langilearekin bizi bada etxe berean eta haren zaintza efektiboa behar badu.
Testuan ez da argi adierazten baimeneko bost egunak “baliodunak” —hau da, lanegunak— ala naturalak diren —beraz, barne hartuko lirateke lanerako egun baliogabeak—.
Adierazitako epaiak (Auzitegi Nazionalaren Lan Arloko Salak emana, ordezkaritza sindikalak mendeko pertsonen zaintzaile ez-senideen kolektiboari dagokionez planteatutako gatazka kolektiboaren ondorioz) argitu du zalantza.
Epaiak onartu du aldatutako testuak ez duela ezer zehazten baimen-egunak naturalak edo baliodunak izateari dagokionez, baina Aretoak egokitutako zuzentarauaren edukira jo du (6. artikulua), eta adierazi mandatua argia dela, estatuei ezartzen baitie “langile bakoitzak zaintzaileentzako bost laneguneko baimena, langileko eta urteko, izateko eskubidea eduki dezan bermatzeko behar diren neurriak” hartzeko betebeharra. Hortik ondorioztatu du estatuek bost “laneguneko” baimena bermatu behar dutela, testu egokituan egun horiek nolakoak izan behar duten zehazten ez den arren.
Direktibak berariaz zehazten du baimen-egunek lanegunak izan behar dutela. Beraz, estatuek ez dute egun horien izaera zehazteko eskumenik, egokitu den arauan xedatzen baita.
Iñaki Esnal Zalakain
Mutualiako Aholkularitza Juridikoko abokatua
Kontsulta juridikoa 2024ko Iraila
ALARGUNTZA-PENTSIOA
ETA IZATEZKO BIKOTEAK: EXIJITU DAITEKE BIKOTEKIDEA ADMINISTRAZIOAN
INSKRIBATZEA?
Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren (GSLO) 221 artikuluak izatezko bikoteei ere zabaltzen dizkie 219. artikuluan ezkontzetarako ezartzen diren alarguntza-pentsioak eskuratzeko eskubideak. Baina bi lotura-mota horien izaera juridikoa desberdina denez, arauak baldintza espezifiko bat ezartzen du izatezko bikoteentzat.
GSLOren 221. artikuluak izatezko bikotearen kontzeptua berariaz horretarako eratutako erregistroetan administratiboki inskribatzeko beharrarekin lotzen du, eta, pentsioa jaso ahal izateko, elkarrekin gutxieneko aldi jakin batez bizi izatea eskatzen du, betiere ez badago ondorengorik.
Hala ere, erregistroko inskripzio hori zer mailatan eska daitekeen eztabaidatu da, eta, erabaki judizial batzuetan, ordezko bideak onartu dira izatezko bikotea bera eta bizikidetzaren aldia egiaztatzeko. Testuinguru horretan, erabaki judizial esanguratsuena Auzitegi Goreneko Administrazioarekiko Auzien Salak eman zuen, apirilaren 7an (480/2021 epaia). Epai horretan, alarguntza-pentsioa aitortu zitzaion hildako funtzionario baten bikotekideari: funtzionarioarekin bizi izan zen hogeita hamar urtean, eta ez zeuden administrazio-erregistro egokian inskribatuta; hala ere, epaian jo zen egoera hori beste elementu batzuen bidez ziurta zitekeela (adibidez, erroldatze-ziurtagiria edo zuzenbidean baliozkoa den eta bizikidetza zalantzarik gabe egiaztatzen duen beste edozein proba baliodun).
Interpretazio malgu hori ez dator bat arauaren literaltasunarekin; zentzu zabalean behintzat, bazirudien ez zegoela zalantzarik izatezko bikotea egiaztatzeko elementu gisa inskripzio hori eskatzeko beharraren inguruan. Ezbairik gabe, administrazioarekiko auzien jurisdikzioaren epai horretan oinarrituta (hildakoa estatuko langile baitzen) , lan-arloko jurisdikzioan ere prestazioa jaso nahi izan zen inskripzio hori falta zen kasu batzuetan, izatezko bikotea beste bitarteko batzuen bidez egiaztatuz. Hala, mota bateko eta besteko erabakiak hartu ziren epaietan, antzeko egitateetan oinarrituta. Horregatik, Auzitegi Gorenak, lan-arloko jurisdikzioan, doktrina bateratzeko epaia eman behar izan zuen, gaia behin betiko ebazteko.
Modu horretan, duela oso gutxi ebatzi da gaia, Auzitegi Goreneko Lan Arloko Salaren 2024ko ekainaren 5eko epaian (errekurtso-zk.a: 3216/2021). Erregistro-inskripzio hori izatezko bikotea eratutzat jotzeko ezinbesteko eskakizuntzat jotzearen irizpidea mantentzea berretsi du salak, eta ukatu egin du ordezko baliabideak erabiliz bikotea ziurtatzearen irizpide malguagoa. Epai horretan, Goi Auzitegiko Lan-arloko Salak ezagutzen du administrazioarekiko auzien jurisdikzioko sala homologoaren erabakia, baina haren interpretazioa ukatu du. Alde batetik, ez delako aginduzkoa jurisdikzio desberdinen artean doktrinak zabaltzea; eta, beste alde batetik, jotzen duelako inskripzioa exijitzea aplikatu beharreko arauan legegileak argi eta garbi jaso zuen borondatetik eratortzen dela. Izan ere, ikusi du interpretazio malguagoek arriskuan jar dezaketela segurtasun juridikoaren printzipioa, eduki gabe uzten baitute legez ezarritako inskripzioa eskatzeko behar sendoa.
Iñaki Esnal Zalakain
Mutualiako Aholkularitza Juridikoko abokatua