Hilabetea: urtarrila 2017

Prestazio Berezien Batzordeak, enpresen eta sindikatuen ordezkaritza duen erakunde paritarioa da, eta Gizarte Laguntzako Erreserba kudeatzen du. Azken ekitaldian, gizarte-laguntzako 485 prestazio eman ditu, guztira 899.987 euroko zenbatekoarekin; % 47,87 handitu da aitortutako laguntzen kopurua, aurreko ekitaldikoen ondoan (328), eta 302.618 euro gehiago behar izan dira (% 50,66 gehiago).

Onuradunak Mutualiarekin elkartutako enpresetan zerbitzua ematen duten langileak izan dira, hala nola Mutualiarekin bat egin duten langile autonomoak, lanbide-kontingentziak estalita dituztenak, lan-istripuagatik edo laneko gaixotasunagatik egoera berezian edo beharrean zeudenak. Prestazio horien onuradun dira, halaber, haien senideak eta eskubidedunak.

Beraz, Erakundean desgaitasunagatiko laguntzak eta behar gehiago dituen taldearentzako laguntza ekonomikoak hobetzeko Mutualiak duen konpromisoa eta inplikazioa berresten dira, hala nola bizitza-baldintzak, haien osasuna, ongizatea eta haien senideena eta zaintzaileena arindu eta hobetuko dituzten behar eta gizarte-prestazio berriak antzemateko konpromisoa.

Ikus ditzagun 2016an aitortutako gizarte-laguntzari emandako prestazio motak eta zenbatekoak (irudia gaztelaniaz):

Zenbait gizarte-laguntza berri:

Aurten aitortutako laguntza berrien artean, honako hauek azpimarratuko ditugu:

a)    Programa Termala desgaitasun handia dutenentzat, haien harrera bereziagatik eta agertutako gogobetetze handiagatik. Asteburua bereziki egokitutako bainuetxean, desgaitasuna duten pertsona horientzat eta haien zaintzaileentzat, uraren sendatzeko propietateei esker eta haien egoera berean dauden pertsonekin jarduera ludikoak eginez, haien bizi-kalitatea hobetzeko helburuarekin.

a)    Osakirol proiektua. Osasun- eta gizarteratze-programa bat da desgaitasun fisikoa, sentsoriala, fisiologikoa edo mentala duten pertsonentzat; programa horretan, taldean partekatutako jarduera fisiko egokituaren eta esfortzuaren fisiologiaren bitartez, berregokitze funtzionalari eta gizarteratzeari laguntzen zaio, osasunaren kontzeptu orokor batetik (errekuperazio fisikoa, psikikoa eta gizarte-harremanei dagokiena).

b)    Gizarte-prestazioa hildakoen seme-alabei, lan-istripuagatik edo laneko gaixotasunagatik zurztasun-pentsioen onuradun direnei aitortu zaiena, baldin eta bizi den gurasoa alarguntza-pentsioaren onuradun ezin izan denean, eta araudiak hori haiengan gehiagotzea utzi gabe. Behar bereziko egoera horietan, Prestazio Berezien Batzordeak urteko 5.000 euroko laguntza bat aitortzea onartu du, umezurtz bakoitzaren alde.

c)    Laguntzak langile autonomoentzat. Lan-istripuagatik edo laneko gaixotasunagatik baja medikoa hartzen dutenean, eta ondorioz, gastuak handitzen eta beren jarduerak ekarritako sarrerak txikitzen direnenean behar berezia duen talde hori ere arreta-gune izan da. Laguntza ekonomikoek behar horiei erantzuten diete, zenbait kasutan, aldi baterako ezintasunagatik, beren sarrerak txikitzen zaizkien besteren konturako langileen kasuan bezala.

Berehalako laguntzak larritasun bereziko laneko istripu/gaixotasunaren aurrean

Gizarte Laguntzaren eskaerak tramitatzen eta kudeatzen dituen Prestazio Ekonomikoen Arloko eta Osasun Arloko profesionalen arteko koordinazio handiagoak, batik bat kanpoko baliabideen aldetik eta sortu berri den Loturako Osasun Unitatearen ospitaleratzeen berehalako jakinarazpenei dagokienez, aukera eman digu behar ekonomikoak antzemateko, eta ezbehar larrietan sortzen diren berehalako gastuei kasu egiteko. Honako hauei buruz ari gara:

• ospitaleratuta dauden pazienteen senideen joan-etorrien eta mantenuaren kostuak ordaintzea.
• ospitaleko alta jaso ondoren, hasierako errekuperazioan, ibiltzeko, janzteko, jateko eta antzeko eguneroko bizitzako jarduerak egiteko behin-behineko ezintasunagatik agindutako etxeko laguntzarako diru-laguntzak.
• senideen eta eskubidedunen tratamendu psikologikorako laguntzak.
• arkitektura-oztopoak kentzea, ondorio iraunkorren eraginez mugimendu mugatua duten pertsonen mugikortasuna errazteko; horretarako, bainugelak eta ibilgailuak egokitzen dira, haietara errazago hel daitezen, haien bizi-kalitatea hobetuko duten altzari bereziak eta ibilgailu egokituak emanez.
• prestakuntza handitzeko eta haiek berriz laneratzeko laguntzak.

Mutualiaren web-orrian Gizarte Laguntzen Prestazioen katalogoari buruzko informazio gehiago dugu, eta Prestazio ekonomikoen Ataleko gizarte-langileak, laguntzak antzematen eta kudeatzen adituak, onuradunen lekuan jarriko dira, beharrezko diren eskaerak errazteko.

Duela gutxi hainbat epai judizial atera da argitara, jurisprudentzia ezartzen ari litezkeenak, azkenean, autonomo sozietarioek 50 euroko tarifa lauaren onuradun izateko aukera izan dezaten; eta ez hori bakarrik, baita Gizarte Segurantzari auzia jartzeko aukera ematen diete ere, 2013ko otsailaren 24aren ondorengo altatik atzeraeraginezko ondorioekin, urte horietan sobera ordaindu dituzten kuotak itzultzeko eskatuz.

Albistea Galiziako Justizia Auzitegiko 327/2015 eta 211/2015 epaien ondoren etorri da; epai horiek, Lugoko Enpresaburuen Konfederazioaren (CEL) alde erakunde hark aurkeztutako administrazioarekiko auzi-errekurtsoaren alde egin zuten eta enpresa berri bateko kideek Gizarte Segurantzako hobariak izateko duten eskubidea dutela defendatzen dute; hobari horiek ekintzailetza bultzatzen dute eta ekintzaileei laguntzeko eta enpleguaren sorrera eta hazkundea suspertzeko neurriei buruzko uztailaren 26ko 11/2013 Legean jasota daude.

Auzitegiak, CELen alde epaitzean, «arauaren espiritua eta xedea»ren alde egiten du, «helburutzat, autoenpleguaren bitartez, gazteen langabezia murriztea» duena.

Aldeko erabaki horri Madrilgo Justizia Auzitegiarena gehitu behar zaio; 52/2015ko ebazpena izan zuen beste epai batean, errekurtso-jartzaileak ekintzaileari laguntzeko neurri gisa aurreikusitako onurak jasotzeko zuen eskubidea aitortzen zuen, aipatu dugun Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren araudiaren arabera.

Aldeko bi epaien ondorioz auzi-jartzaileei Gizarte Segurantzaren araudia aplikatu beharko zaie, eta 2013ko otsailaren 24aren ondoren alta emandako autonomo sozietarioei 3.700 eurora bitarteko erreklamazioa egiteko bidea ematen die. Ildo horretan, Lugoko Enpresa Konfederazioak ulertzen du epaiak interpretatzeko irizpidea «baliozkoa dela 11/2013 Legearen 29. eta 30. artikuluetan 30 urtetik gorako autonomoei ezarritako murriztapenentzat».

Oraindik goiz da autonomo sozietarioek tarifa lauaren onuradun izaterik izango duten ziurtatzeko, epai horiek, CELek jakinarazten duen bezala, eraginkortasun zuzena erreklamatzaileengan bakarrik baitute, nahiz eta beste ekintzaile batzuentzat oinarri izan.

Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorrak jakinarazi du ez dagoela indarrean inongo araudi berririk, eta beraz, autonomo sozietarioek, hasiera batean, ezingo diotela tarifa lauaren murriztapenari heldu.

Epai horiek argitara ateratzea ez da nahikoa legea aldatzeko, eta Administrazioak ez ditu bere egiten, autonomo sozietarioari, sistematikoki, enplegua sortzeko eta ekintzailetza sustatzeko sortutako tarifa lauaren hobariak ukatzen jarraitzen baitu.

Nahiz eta Gizarte Segurantzaren gaiari buruzko jarrera irmoa den, Justiziak erabaki du Estatuko Administrazioak hobariak eta murriztapenak autonomo sozietarioari ere aplikatu behar dizkiola; izan ere, gaur egun, ez baitago agerian legean eta Administrazioan inongo baztertzerik dagoenik, autonomo sozietarioa hobari horiek behar dituzten enpresa txikietan ohiko forma juridikotzat hartzeko.

Autonomo sozietarioak tarifa laua eduki ahal izatea interes kolektiboko gai bat da, eta enpresa-talde desberdinek ekintzaileak animatzen dituzte hobariari heltzeko eskubidea eska dezaten.

Astelehenean, ASTURIAS aldera abiatu zen LAGUNTZA TERMAL IRISGARRIKO PROGRAMAKO 2. taldea. Programan, lan-istripu edo gaixotasun profesional baten ondorioz ezintasun handiko edo ezintasun iraunkor eta erabatekoa aitortuta daukaten 15 pertsonak hartuko dute parte, bai eta beraien zaintzaile eta laguntzaileek ere.

26 pertsonak osatutako lehenengo taldeak Mutualiako Prestazio Berezien Batzordearen ekimen honetaz gozatzeko aukera izan zuten, Asturiasko Hotel-Bainuetxe egokitu batera joateko asteburuko programa batean. Orain, 31 pertsonak osatutako bigarren taldearekin, egonaldia zazpi egunera luzatu dugu, eta leku berean egingo da.

Programaren xedea gaitasun fisikoa mantentzea da, ur termalek desgaitasunen tratamendurako dituzten onurak aprobetxatuz, baita osasunerako beste hainbat onura lortzeko ere. Halaber, giro lasaian, jarduera hau gizarteratze eta normalizaziorako prozesua ahalbidetzeko aprobetxatzen da, inguru irisgarrietan taldeko jarduerak eginez: bisita gidatu antzeztuak Oviedon, ibilbide irisgarriak Gijónen, Avilésen eta meatzaritza museo batean, paseoak bide berdeetan, taldeko jolasak eta blog baten argitalpenean parte hartzea, besteak beste.

Gogorarazten dugu Mutualiako Gizarte Laguntzak bertako babesa duten pertsonei zuzenduta daudela, betiere, lan-istripua edo gaixotasun profesionala jasan badute, eta, horren ondorioz, Gizarte Segurantzako prestazioek artatu ezin duten behar bereziko egoeran badaude.

Gizarte-laguntzen katalogoari buruzko informazio gehiago eskuratu nahi izanez gero, gure webgunea kontsultatu dezakezu.

Judoak gihar-multzo guztiak lantzen laguntzen du

Judoa Euskal Autonomia Erkidegoan oso errotuta dagoen kirol bat da, eta Euskal Federazioak hainbat lehiaketa antolatzen du, eta hura praktikatzea bultzatzen du, onura asko baitakartza. Euskal Kirol Federazioen Batasunaren atal honetan, oraingoan, Euskal Autonomia Erkidegoan joan den mendearen erdian sartu zen modalitate baten abantailez arituko gara. Nola Bizkaian hala Gipuzkoan, 1960 inguruan jadanik, Nazioko Txapelketak egiten ziren, eta 1971n, egungo Donostiako Josean Gasca kiroldegian, Espainiako Txapelketa Absolutua jokatu zen. Judoan aitzindari izan zirenen lan didaktiko handiak gimnasioak praktikatzailez bete zituen. Judoak, batez ere, koordinazioa, oreka eta malgutasuna lantzen ditu. Frogatuta dago kirol hori praktikatzeak gure organismoko muskulu-talde guztiak lantzen laguntzen duela. Eta hezurrak gehiago haztea eta artikulazioak sendotzea ahalbidetzen du, eta aldi berean, gorputzaren erresistentzia ematen die, neke posiblearen aurrean. Gainera, judoak sentsazio- eta pertzepzio-sorta itzela eskaintzen dizkie haurrei, eta horrek haien egokitzapena hobetzen du. Era berean, kidearekin sortzen den harremanaren bitartez, hura errespetatzen, harengan fidatzen ikasten da, hala nola egokitzen, elkarlanean aritzen, amore ematen eta eusten, beren ekintzen erantzukizuna hartzen eta aurkakoaren lekuan jartzen. Hortik sentsazio-mukuru hori.

Gazteenek, judoa praktikatzean, ukitze fisikoarekiko beldurra galtzen dute, beren gorputza ezagutzen dute, eta haien gorputz-gaitasunek gora egiten dute. Hau da, gorputza darabilte adierazpide, mugimenezko behar instintiboa gogobetetzen du, konfiantza hartzen dute berengan, antsietatea murrizten dute entrenamenduaren bidez, arauetara egokitzen dira, kontzentrazioak gora egiten du, sormena pizten dute, tolerantzia eta frustrazioa hobetzen dute, esfortzua baliotzat hartzen dute eta autokontrola handitzen dute. Horregatik guztiagatik, judoa, ikuspegi psikiko batetik, sekulako eskola da arretarako, kontzentraziorako eta gogoetarako; norberarekiko aipatutako errespetua lantzen da, eta hedaduraz, besteekikoa. Psikikoki, jarduera ezin hobea da pertsona lotsatienentzat, harreman estua baitakar berekin, eta ausartenentzat, ihesbide oso garrantzitsua baita.

Atal honetatik, nabarmendu behar dugu judoa praktikatzea egokia dela diren bezalakoak onartzeko ezintasunak eragindako gatazka emozionalak dituzten pertsona horientzat. Judoak ez du bakarrik norberarengan konfiantza handitzen, segurtasun handiagoa eta umore hobea izaten ere laguntzen du. Giza adierazpenari laguntzen dio, eta horregatik, beren barneko sentimenduak kanporatzeko arazoak izan dituztenek, judoan, goian aipatutako ihesbidea aurki dezakete, eta judoaren bitartez beren emozioak modu konstruktiboan proiekta ditzakete; gainera, ukitze fisikoak ere onurak dakartza, berebizikoa barnekoienentzat eta lotsatienentzat. Judoak autokontrola eta kontzentrazioa irakasten ditu, pertsona bat modu egonkorrean gara dadin oso garrantzitsuak diren bi bertute. Kirol horren teknikak bere eginez, praktikatzen duenak malguago izaten ikasten du, eta aldi berean, egoera zailetan bere burua kontrolatzeko gaitasuna lortzen du. Judoak gaitasun psikomotorra optimizatzen du. Bere gorputzaren gaitasunen jabe dena oreka bat izateko gai da, ez bakarrik maila fisikoan, baizik eta maila espiritualean eta mentalean ere. Hori aparteko eragingarria da nork bere buruarengan konfiantza hobetzeko. Gainera, judoan, lurrera erortzen ohitzen da. Kirol horretan, jardueraren izaeragatik, erorketak etengabeak dira, eta beraz, haurrek modu egokian nola erori ikasten dute; horrek ustekabeko lesio asko saihesten lagunduko die, bai orainean bai etorkizunean. Borroka-arteak, adibidez judoa, diziplina eta laguntasuna oso presente duten kirolak dira, eta pertsona bakoitza hobetzen laguntzen dute.

2017ko urtarrilaren 1etik aurrera aita izan ziren langileek 4 asteko baimenaz gozatu ahal izango dute aitatasunagatik. Urtero, 240.000 langile baino gehiagoko batez besteko batek heldu dio prestazio horri.

Orain artean, aitek 15 eguneko atsedenaz gozatu ahal izan dute (13 egun gehi 2 Langileen Estatutuagatik). Gaurtik baimena 28 egunera handituko da.

Aitatasun-prestazioa amarenarekiko independentea, da eta amatasunaren gozamen partekatuarekin bateragarria, baldin eta amak utzitakoa baita.

Sorospenaren zenbatekoa gertakari arruntek eragindako aldi baterako ezintasunaren prestazioaren oinarri arautzailearen % 100 da, amatasun-prestazioa bezala.

Azken asteotan, negua eta hotza iristearekin batera, gripearen (edo influentzaren birusa) kasuak biderkatu egin dira Estatu osoan, ospitaleetako larrialdietako gelak kolapsatzeraino. Une honetan, epidemia-zifretara heldu da, 175 kasu baino gehiagorekin 100.000 biztanleko. Aurten, gripea iaz baino 6 aste lehenago heldu da. Gaixotasun biriko honek dozenaka heriotza eragiten ditu urtero, pertsona nagusiei, umeei eta gaixotasun kronikoak dituztenei (diabetesa, kardiopatiak, bronkitis kronikoa edota asma) sorrarazten dizkieten konplikazioen ondorioz.

Aurten, A Gripearen anduiak direla nabarmendu behar da; zehazki, bi andui: H3 eta H3N2. Bietako bat ere ez da duela zenbait urtetako A Gripe hura, denok hainbeste beldurtu gintuena; kasu hartan, gobernuak dosiak erosi zituen populazioaren zati handi batentzat, eta, azkenean, ez zen izan uste bezain hilgarria. Anduiaren izena gogoratzen ez dutenentzat, orduko hura H1N1 zen.

PREBENTZIOA

Urtero, influentzaren birusaren kontrako txertaketa-kanpainak egiten dira, batez ere, kutsatuz gero, konplikazioak izateko arriskua duten kolektiboei zuzenduta. Garrantzitsua da jakitea zeintzuk diren hotzeria arruntaren eta gripearen arteko desberdintasunak, gaixotasun honen sintomak eta konplikazioak eraginkortasunez tratatzeko.

HOTZERIAREN ETA GRIPEAREN ARTEKO DESBERDINTASUNAK

Hotzeria arrunta ere gaixotasun birikoa da, baina bere sintomek gutxiago irauten dute, 3 eta 5 egun artean. Sintomek gutxitan ekartzen dute ondoez orokorrik eta sukarrik; soilik arnasaren arloko sintoma arinak, eztula eta mukiak.

Gripearen birusa oldarkorragoa da, eta, hotzeriaren sintomak areagotzeaz eta denboran luzatzeaz gain, sukarra, min muskularra eta zefalea ere agertzen dira.

AHOLKUAK

Kutsatu eta gaixotuz gero, zenbait aholku bete behar dira, beste pertsona batzuk ez kutsatzeko eta gure sintomak arintzeko:

–       Osasun arloko profesional batengana jo, medikamentuak erabili aurretik. Era berean, inoiz ez kontsumitu antibiotikorik, errezetarik gabe.

–       Ohean atseden hartu, sintomak arinduz joan arte.

–       Ur asko edan, organismoa garbitzeko eta deshidratazioa saihesteko.

–       Doministiku edo eztul egitean, sudurra eta ahoa estali, ez kutsatzeko; gainera, zorrotz jokatu behar da higienearekin.