Azken berri juridikoak. Interes orokorreko antolamenduak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O., G.A.O. eta E.B.A.O.).
MUTUALEX 142
OTSAILAK 22: SOLDATA BERDINTASUNAREN EGUNA
Nazio Batuek emandako datuen arabera, generoari lotutako soldata-arrakala % 23koa da munduan. Emakumeek gizonek baino gutxiago kobratzen dute lan berdina egitearen ordainetan, eta horrek desberdintasunak eta desabantailak areagotzen ditu, emakumeentzako aukerei dagokienez.
Espainiako eta EBko ordenamendu juridikoek diote aitortutako eskubidea dela emakumeek eta gizonek sari berdina jasotzea, lan berdina edo balio berekoa egiteagatik (soldata-berdintasunaren oinarrizko araudia Archivo pdf. Se abrirá en una ventana nueva ). Era berean, emakumeen eta gizonen arteko ordainsari-berdintasunari buruzko urriaren 13ko 902/2020 Errege Dekretuak (2021eko apirilaren 14an sartuko da indarrean) ordainsari berdinaren printzipioaren eraginkortasuna bermatuko du.Ondorioz, legeak debekatu egiten ditu soldata-diskriminazio guztiak.
Genero-berdintasuna eta emakumeen ahalduntzea lortzeko helburuarekin, genero-ikuspegia jasotzen du Garapen Jasangarrirako 2030 Agendaren inplementazioak. GJH5ek genero-berdintasuna sustatzen du, eta GJH8k, berriz, lan duina eta hazkunde ekonomikoa, balio bereko lanaren truke soldata-ekitatea duen enplegu duina bilatuz.
Mutualian ere soldata-berdintasunaz arduratzen gara. Gure Berdintasun Planean jasotako helburu nagusietako bat lansarien etena eta ekitatea kontrolatzea da eta hala dugu adierazita gure Garapen Jasangarriko Planean ere, ekintzak eta adierazleak zehaztuta.
GJH5ean (“Genero-berdintasuna”) jasota ditugun ekintzetako baten xedea enplegu bete eta emankorra lortzea da, baita gizon-emakumeei lan duina bermatzea ere, gazteak eta desgaitasuna dutenak barne. Era berean, GJH8an (“Lan duina eta hazkunde ekonomikoa”) jasota ditugun ildo estrategikoetako bat dibertsitatearen, berdintasunaren eta kontziliazioaren eremuetan egiten dugun kudeaketa indartzea da.
Soldata-berdintasunaren bitartez lortuko ditugu gizarte bidezkoagoa eta berdinzaleagoa, kalitatezko enpleguak sortzea, langile eta enpresentzako onurak, eta ekonomia berpizteko eta hazteko oinarria. (Iturria: Emakumeen Institutua. Dokumentua: “Cómo combatir la brecha salarial entre hombres y mujeres en la Unión Europea”
KONTSULTA JURIDIKOA 2021EKO OTSAILA
Zergak ordaindu eta kotizatu behar dira enpresak telelana egiteko emandako baliabide, ekipo eta tresnengatik, eta horiekin lotutako gastuak konpentsatzeagatik?
Hainbat enpresak planteatu digute gai hau, urrutiko lana arautzen duen 2020ko irailaren 23ko 28/2020 Errege Lege-dekretua eta, zehazki, Lege horren 11. eta 12. artikuluak argitaratu ondoren. Artikulu horietan honako hau ezartzen da:
11. artikulua. Baliabideak, ekipoak eta tresnak behar bezala hornitzeko eta mantentzeko eskubidea
1. Urrutitik lan egiten duten pertsonek eskubidea izango dute enpresak egoki hornitzeko eta mantentzeko jarduera garatzeko behar dituen baliabide, ekipo eta tresna guztiak, 7. artikuluan aipatutako akordioan jasotako inbentarioaren arabera eta, hala badagokio, aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboan ezarritako baldintzen arabera.
2. Era berean, zailtasun teknikoak egonez gero, bereziki telelanaren kasuan, beharrezko arreta bermatuko da.
12. artikulua. Gastuak ordaintzeko eta konpentsatzeko eskubidea
1. Urrutiko lana enpresak ordaindu edo konpentsatu beharko du, eta langileak ezin izango ditu bere gain hartu bere lan-jarduerarekin lotutako ekipo, tresna eta baliabideekin lotutako gastuak.
2. Hitzarmen edo akordio kolektiboetan ezarri ahal izango da gastu horiek zehazteko eta konpentsatzeko edo ordaintzeko mekanismoa.
Araudi hori kontuan hartuta, zalantza sortzen da, zein izan daitekeen kontzeptu horiek zerga-arloan eta gizarte-segurantzaren kotizazioan izan dezaketen eragina.
Ildo horretan, esan daiteke gaur egun zergak ordaintzen ez dituzten soldata-kontzeptuak daudela, eta, era berean, kotizatzen eta zergak ordaintzen dituzten soldataz kanpoko kontzeptuak daudela. Ildo horretan, egoki edo defendagarriagoa dirudi kasu honetan soldataz kanpoko kontzeptu bati buruz hitz egitea, baina legegileak emandako idazketak ez du ezer aurreikusi horri buruz, desiragarria izango bazen ere.
Zuzkidura eta konpentsazio horiek zergapetzeko derrigortasunari dagokionez, bereizketa bat hartu behar dugu kontuan: batetik, enpresak baliabideak, ekipoak edo tresnak entregatzea, eta, bestetik, horiek eskuratzeko zenbateko ekonomiko bat ematea, eta, beraz, diruzko errentatzat hartzea.
Alde horretatik, enpresak ordenagailu bat, eskaner bat edo telefono mugikor bat ematea soilik lan-jardueran erabiltzeko ez litzateke gauzazko ordainketatzat hartuko,
eta ez luke PFEZn zergarik ordaindu beharko; dena dela, enpresak diru-kopuru bat ematen badu horiek eskuratzeko edo elementu horiek helburu partikularretarako erabiltzea baimentzen bada, lehenengo kasuan, baliabideak eskuratzeko diruzko errenta bat ematen bada, PFEZn ordaindu beharko ditu zergak oso-osorik, eta, bigarren kasuan, berriz, maila partikularrean erabilitako zatiaren arabera ordaindu beharko ditu zergak merkatuko balioan.
Gizarte Segurantzako kotizazio-mailan duen eraginari dagokionez, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 147.1 artikuluak honako hau adierazten du: “1. Araubide Orokorraren babes-ekintzak babesten dituen gertakari eta egoera guztietarako kotizazio-oinarria –lan-istripu eta lanbide-gaixotasunetarako ere bai– langileak edo parekoak hilero jasotzeko eskubidea duen ordainsari osoa izango da –edozein dela ere haren forma edo izena, dirutan zein gauzatan–, edo, bestela, besteren kontura egiten duen lanagatik benetan jasotzen duena, gorakoa bada.” Eta, gainera, 2064/1995 Errege Dekretuaren 23.1.b artikuluak, gauzazko ordainsariari dagokionez, honako hau dio: “b) Oro har, enpresaburuek gauzatan jasotzen dituztenak baloratzeko, jaso beharreko ondasuna, eskubidea edo zerbitzua emateak haiei eragiten dien batez besteko kostua hartuko da kontuan; batez besteko kostu hori honela ulertuko da: ordainsari horri zuzenean egotz dakiokeen ondasun, eskubide edo zerbitzu bat emateak enpresari eragiten dizkion kostu guztiak zati ondasun, eskubide edo zerbitzu horren hartzaile potentzialen kopurua.”
Beraz, soilik lanbide-jarduera garatzeko enpresak eman dituen elementuek ez lukete kotizazio-oinarri arautzailearen barruan egon behar, eta, beraz, enpresak helburu partikularretarako erabiltzea baimentzen badu, erabilera hori baloratu beharko da eta kotizatzekoak diren kontzeptuetan sartu beharko da.
Azkenik, 28/2020 Errege Lege-dekretuaren 12. artikuluan araututako gastu-konpentsazioak ditugu, enpresak emandako baliabide, ekipo edo tresnen erabilerarekin lotutako gastuen konpentsazioaren ondoriozkoak. Kontzeptu horri dagokionez, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 147.2 artikuluan adierazitakoa finkatu behar dugu; artikulu horrek kotizazio-oinarrian zenbatzen ez diren kontzeptuak ezartzen ditu, eta kontzeptu hori ez dago arauan adierazitako zerrendan. Beraz, ulertu behar dugu kontzeptu hori kotizagarritzat hartzen dela, dela soldatako edo soldataz kanpoko kontzeptu gisa, dela gauzazko edo diruzko ordainsari gisa.
Hortaz, argi dago legegileak ez dituela kontzeptu horiek zergapetzetik eta kotizaziotik salbuetsi, eta, beraz, gainkostua dira enpresentzat, kasu batzuetan zerga-gainkostua
ekar diezaiokete langileari, eta, beraz, bi gai horiek galga bat izan daitezke telelanaren bidez jarduera profesionala garatzeko.
Era berean, planteatutako gaiari dagokionez, zerga-agentziek eta Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiak azkenean ematen duten irizpena bete beharko dugu.
Jesus Mª Vicente Cuadrado
Mutualiako Aholkularitza Juridikoko abokatua
30eko HIRIA, HIRI SEGURUA
Garai honetan izugarrizko iraultza gertatzen ari da gure hirietan. Zergatik? Jokoan dagoelako mugikortasunaren alorrean etorkizun hobea lortzeko aukera.
Hori dela eta, DGTk hainbat aldaketa egin ditu araudian, mugikortasun seguruagoaren, eraginkorragoaren eta atseginagoaren alde diharduten udalei laguntzeko asmoz, eta, horretarako, bide politika gizatiarragoa aplikatu du.
30eko muga jartzeko arrazoiak. OMEk (Osasunaren Mundu Erakundeak) abiadurari eta harrapaketei buruz 2011n egindako azterketa batek ezarri zuen 30 km orduko abiaduran auto batek harrapatuta hiltzeko arriskua gutxienez 5 aldiz murrizten dela 50 km orduko abiadurarekin alderatuta, eta, kasu gehienetan, heriotzarik ez egotea ziurtatzen dela abiadura horretan. Bestalde, ITF foroaren arabera (Garraioaren Nazioarteko Foroa), arau orokor hau babesten dute datuek: batez besteko abiadura %1 igoz gero, %2 igotzen dira, gutxi gorabehera, biktimak eragiten dituzten istripuak, %3 zaurituak eragiten dituzten istripuak eta %4 hildakoak eragiten dituzten istripuak. Eta bada garrantzizko beste datu bat ere: ITF erakundeak berak azpimarratu du orduko 30 km-ko abiaduran geratze distantzia 14 metro ingurukoa dela, eta 50 km-ko abiaduran, aldiz, 30 metrora igotzen dela, hau da, bikoitza baino gehiago.
Kontuan hartu beharreko beste datu batzuk: Ingurumenaren Europar Agentziak azaldu du abiadura mugak airearen kalitatean duen berehalako ondorioa hainbat egoeraren mende dagoela, besteak beste, ibilgailuen egoeraren eta gidatzeko estiloaren mende. Garrantzizkoena da, ordea, hiriko zirkulazioaren abiadura moteltzeak ondorio zabalagoak dituela: bide segurtasuna hobetzen du, zarata gutxiago dago, eta ikuspegi erakargarriagoa dute Mugikortasun Pertsonaleko Ibilgailuek eta bizikletek. Eta auto ilara gehiago? Kontrakoa pentsatzen bada ere, abiadura muga jaisten denean ez da auto ilara gehiago egoten; zirkulazioaren fluxua mantsoagoa da, bai, baina etenik gabea.
Londresen, esaterako, 20 mph-ko eremuak ezarri ziren (milia orduko, 32 km/orduko inguru), eta horrek %15 jaitsi zuen zirkulazioaren intentsitatea. Alabaina, hain urrutira joan gabe, Pontevedra hiriaren adibidea dugu. 1996. eta 2014. urteen bitartean %30 jaitsi zen zirkulazioa hirian eta %70 erdigunean. Pontevedrak, edo heriotzarik gabeko hiria ezizenaz ezagutzen denak, 2011. urtean izan zuen azken hildakoa ibilgailu batek harrapatuta. 2012an 30eko eremu bihurtu zen hiria. Datu adierazgarria, inondik ere.
Beraz, 30 km orduko muga ez da apeta kontua; aitzitik, ingurumenaren eta osasun publikoaren alorreko faktoreek eragina da, nola diren ingurumenaren kutsadura eta kutsadura akustikoa, eta bereziki heriotza tasaren murrizketa istripua gertatzen denean, ez baitago zalantzarik harreman zuzena dagoela abiaduraren eta istripuaren larritasunaren artean.
Hori dela eta, gure hiriak eremu osasungarriagoak, seguruagoak eta erakargarriagoak izango dira. Ongietorriak 30eko eremuetara.
EUSKO JAURLARITZAREN EROSKETA PUBLIKO BERDEA PROGRAMAK SARIA JASO DU
“Sustainable PURCHASING leadership Council (SPLC)” gobernuz kanpoko erakunde estatubatuarrak, erosketen trantsizio jasangarrirako lidergoa babestu eta aintzatesteko xedea duenak, Eusko Jaurlaritzaren Erosketa Publiko Berdearen Programa saritu du, erosketa jasangarriaren arloan Administrazio Publiko onena bezala.
Erosketa eta Kontratazio Publiko berdea Programak 2016an onartu zen, eta haren xedea 2020rako kontratazio publikoan ingurumen irizpideen erabilera gutxienez %50 izatea zen. Horretarako urte hauetan EAEko Administrazio Publiko osoa bere erosketa- eta kontratazio-prozesuetan ingurumen-irizpideak txertatzera bultzatu dute. Erosketa Berdearen programak –haren idazkaritza teknikoaren lanak Ihobe sozietate publikoak betetzen ditu– erosketen % 46 berdetzea lortu duten 38 erakunde publiko ditu, besteak beste, Mutualia.
Arantxa Tapia sailburuak, saria jasotzean, erakundeek eta atxikitako enpresek elkarrekin egindako ahalegina aitortu zuen:
“Sari honek duela 15 urte baino gehiagotik euskal administrazio publiko osoak erosketak ingurumen-irizpideen arabera prestatzeko egiten ari garen lanari balioa ematen dio eta programaren arrakasta Eusko Jaurlaritzaren eta enpresa pribatuen arteko lankidetzari esker lortu da, erosketa publikoetan eskatzen diren ingurumen-irizpideak definituz, produktuen eta zerbitzuen 28 kategoriatan. Horri esker, gure merkatuak aukera izan du ingurumen-abantailak dituzten produktuak eta zerbitzuak eskaintzeko “
Iturria: Irekia (euskadi.eus)
MUTUALEX EPAIA 2021EKO OTSAILA
Eztabaida jurisprudentziala familia-kontziliaziorako eskubidearen inguruan, haurtzaroaren eta generoaren ñabardura bikoitzarekin
Kanarietako Justizia Auzitegi Nagusiaren 996/2020 epaiaren analisia, 2020ko irailaren 1ekoa, Errek. zk. 197/2020
Epaitutako gertaeretan, 2. mailako gobernanta kategoria profesionaleko lanaldi osoko kontratua duen langile baten egoera aztertzen da. Astelehenetik igandera 8 orduko lanaldia du eta bi seme-alaba ditu: bat 2016an jaioa, eta bestea 1999an,% 33ko desgaitasunarekin.
2018an amaitu zuen 2016an jaiotako semea zaintzeagatik zeukan eszedentzia, eta enpresan hasi zenean lanaldia murrizteko eskatu zuen, astean 40 ordu egin ordez 35 egin ahal izateko; ordutegia astelehenetik ostiralera izango zen 8:00etatik 15:00etara.
Enpresak lanaldi-murrizketa onartu zuen, baina ordutegia zehaztea ez, antolakuntzako arrazoien ondorioz. Jakinarazpen horri langileak demanda jarri zion, eta ikustaldirik egin gabe, adiskidetze judizialaren fasean, 2018ko uztailean akordio bat lortu zuten. Akordio horretan, ordutegia zehaztea onartu zuen enpresak eta lanbide-kategoria murriztea langileak; ondorioz, plantako zerbitzariaren kategoria izatera pasa zen, eta soldata ere murriztu egin zitzaion. Hori guztia aldeek finkatu zuten eta haurrik txikienak 12 urte bete arte balioko zuen edo langileak lanaldi-murrizketari uko egin arte.
2018ko irailean langileak jakinarazi zuen lanaldi-murrizketari uko egiten ziola eta aurreko lanaldira itzuli zen; hala, bere kategoria eta soldata berreskuratu zituen.
2018ko azaroan berriro ere lanaldia murrizteko eta ordutegia zehazteko eskatu zuen langileak. Aurreko termino berdinetan egin zuen eskari hori eta enpresak berriro ere murrizketa onartu egin zion, baina ez ordutegia zehaztea; enpresaren erabaki horri demanda jarri zion langileak, 2019ko apirilean eman zen demanda horren epaia eta epai horrek demanda ezetsi egin zuen.
2019ko ekainean, langileak ordutegia moldatzeko eskatu zuen Langileen Estatutuaren 34.8 artikuluaren arabera; ordutegiari eustea eskatu zuen, baina larunbatetan eta igandeetan lanik egin gabe; enpresak ez zuen egoera hori onartu
eta langileari proposatu zion bere eskaera onartuko zuela, baldin eta berriro onartzen bazuen kategoriaren nahiz soldataren jaitsiera.
Langileak aldi baterako ezintasuneko prozesua hasi zuen 2019ko abenduan, eta aldi horretan bi lankidek ordeztu zuten, azpigobernanta kategoriarekin.
Enpresak ezetz esan zionez, langileak demanda jarri zuen lanaldiaren moldaketari buruz, baina arlo sozialeko epaitegiak ezetsi egin zuen, adiskidetze judizialarekin amaitu zen aurreko prozeduratik eratorritako gauza epaituaren salbuespena ikusi baitzuen.
Ebazpen horren aurka, langileak erregutze-errekurtsoa jarri zuen, eta epaimahaiak ondorioztatu zuen ez zela gauza epaitua gertatu, langilearen inguruabarrak aldatu zirela uste zuelako. Alde batetik, ordutegi-moldaketa eskatzen zuen semeak urtebete gehiago zuelako, eta bizitzako etapa horretan beste zaintza batzuk behar zituelako, eta bere gurasoek zuten adinaren ondorioz ezin zirelako 3 urte baino gutxiagoko haur baten kargu egin, urtebete lehenago baino mugikortasun handiagoa zuelako haurrak. Beste aldetik, langilea, auzi berri honen unean, aldi baterako ezintasun-egoeran zegoen, eta generoaren ikuspegia kontuan hartu behar zen eskatutako eskubidea aplikatzean.
Lehenik eta behin, epaiak genero-arazoa aztertzen du, Langileen Estatutuaren 34.8 artikuluan jasotako eskubidea erabiltzeari dagokionez, eta, bigarrenik, epaimahaiak eztabaidatzen du zer eragin izan dezakeen erabaki judizialak, ez enpresaren edo langilearen gainean, baizik eta 3 urtetik beherakoaren gainean; izan ere, ulertzen da adingabearen interes hori gailendu behar dela, haurren eskubideei buruzko nazioarteko konbentzioan finkatuaren arabera eta zehatz esateko, 3.1 artikuluan ezarritakoaren babesean.
Horrenbestez, epaimahaiak hiru eskubide horien arteko gatazka lotu zuen: langileak lanaldia moldatzeko duen eskubidearen, enpresak antolaketa- eta lan-sistema defendatzeko eskubidearen eta adingabeak adinari dagozkion premietara moldatutako garapena izateko eskubidearen arteko gatazka.
Azkenean, langilearen aldeko epaia izan da, enpresak emandako antolaketa-arrazoiak justifikaziorik gabeak direla uste delako, eta langilea aldi baterako ezintasun-egoeran egon den bitartean ez delako inolako arazorik egon asteburuetan haren ordez beheragoko kategoriako bi langile egoteko.
Gainera, kalte eta galerengatiko kalte-ordaina ordaintzeko agindua ematen dio epaiak enpresari, ordutegia moldatzeari uko egin ziolako.
Epai honetan garrantzizkoena da ordutegia genero-ikuspegitik moldatzeko eskubidea kontuan hartzeaz gain – lehen ere hainbat ebazpen judizialetan landu izan da –, kasu honetan, goragoko mailakotzat jotzen den eskubide bat dagoela jokoan: adingabearen interesa, haren bizi-garapenaren mesedetan.
Beraz, kontuan hartzen dira gatazkan dauden hiru eskubideak, epaimahaiak hirurak hartu ditu aztertzeko eta ondorioztatu du eskubide nagusia zaindu behar den adingabearena dela, haurren eskubideen konbentzioan jasotako haurren eskubideak aplikatuz.
Kasu hau berria da ordutegi-moldaketaren esparruan kontuan izan delako, baina lehendik ere aztertu eta aplikatu izan zen beste prestazio mota batzuetan, hala nola haurdunaldiko arriskuen eta edoskitzearen ondoriozko prestazioan kontuan izatekoan. Beraz, orain arte adingabearen ikuspegiaren interesa ez zuten tratatu legegileek eskubideak eta prestazioak finkatzerakoan, baina orain azaleratzen ari da auzitegiek eskubide horiei buruz egiten duten interpretazioaren bidez.
Ildo horretan, baina kontrako gogoeta eginez, Galiziako Justizia Auzitegi Nagusiak 2020-10-5ean emandako epaia aipatu beharra dugu (2173/2020 zenbakiko Errek.). Ebazpen horretan, instantzia-epaitegiak eta epaimahaiak, antzeko kasu batean, ez dute hirugarren eskubide gisa baloratzen adingabearena, eta eskatutako moldaketa justifikatutzat ez ematea erabaki dute, bakarrik kontuan hartuta proposatutako moldaketa ez dela zentzuzkoa lan-jarduera garatzeko. Izan ere, alegatutako bateraezintasuna 12 urtetik beherako adingabeko baten ordutegia da, eta ulertzen da, hala badagokio, lana eta familia kontziliatzeko dagoeneko existitzen dela lanaldi-murrizketarako eskubidea.
Egoera eztabaidagarri honetatik irtete aldera, jurisprudentziaren etorkizuneko bilakaeraren zain egon beharko dugu, aurrerantzean haurrak ordutegia moldatzeko eskubide horren barnean duen eskubidea nola doan ikusteko
Jesus Mª Vicente Cuadrado
Mutualiako aholkularitza juridikoko abokatua
Karatea: Pertsonak eratzen dituen kirol oso baten onurak
Euskal Kirol Federazioen Batasunaren atal honetatik, oraingo honetan, karatea bezalako kirol bat praktikatzeak dituen abantailak nabarmenduko dizkizuegu; arte martziala da, txikitatik has daiteke harekin, eta onura ugari dakartza. Kirol-mota guztietan beharrezkoa den diziplinarekin hasiko gara, karateak beti behar baitu funtsezko errespetua bere ikaskuntzan.
Hortik aurrera, beste bertute fisiko batzuk deskubrituko ditugu, hala nola oreka, bai kata modalitatean –irudiak–, eskuen eta oinen mugimenduen sekuentzian, modua ematen baitu gorputz-egonkortasuna kontrolatzeko, nola kumite modalitatean, borroka horietan mugikortasuna eta gorputza menderatzea funtsezkoa baita aurkari bakoitza ezegonkortzeko. Karatea praktikatzeak, gainera, koordinazio psikomotorrean eragiten du, kolpe edo teknika bakoitzak erabilera edo koordinazio desberdinak hartzen baititu. Gorputz-adarrek trebetasun handiagoa lortzen dute, eta hori gure bizitzako beste alderdi eta jarduera batzuetara eramango dugu. Modalitate honetan garatutako indarra da beste bertuteetako bat; izan ere, adierazi ditugun kolpe- edo defentsa-teknikak alde batera utzita, beste ariketa fisiko batzuk egiten dira gure muskulatura garatzeko. Horren ondorioa izango dira giharrak luzatzeko izango ditugun gaitasunak, eta, beraz, malgutasuna da kirol honek dakarren beste onuretako bat, ostikada baten teknika ona goreneraino irits baitaiteke. Horrela, gorputza zurruntasunetik urrunduko da, eta nork bere burua kontrolatzeko gaitasuna ere izango du. Izan ere, karatea ez da erasoko arte martzial bat, defentsakoa baizik, eta edozein motatako liskarrak saihesten irakasten digu. Bai, geure burua defendatzeko irakasten digu, baina ez borroka bat hasteko, eta, beraz, bizitzan jokabide ona izaten laguntzen du. Hala, bada, kontzentrazioa ere beharrezkoa da, eta indartu egiten da arte martzial oso honetan. Euskadiko Karate Federazioan aholkua edo informazioa eskatuz has zaitezkete arte honetan, Federazioak hainbat klub baititu lurraldeka, eta hainbat txapelketa antolatzen baititu urtean barrena (https://www.karateeuskadi.com/).
Beti gustatu zaigu lerro hauetatik adieraztea modalitate bakoitzak haurrentzat zer esan nahi duen. Eta, pentsa daitekeenaren kontra, karatea lehiatzeko entrenamendua da, baina ez da batere oldarkorra; izan ere, norberak bere burua gainditzea bilatzen du, eta praktikatzaile bakoitza bultzatzen du bere helburuak lortzeko dituen mugetatik harantz
jotzera. Lehen ere nabarmendu dugu defentsa pertsonalerako metodo bat ere badela, erreflexuak, malgutasuna eta trebetasun fisikoak garatzen dituena, besteak beste, ohitura kaltegarriei eta gizentasunari aurre egiten lagunduz. Hainbat ikerketaren arabera, karatea bezalako arte martzialak lagungarriak dira haurrek beren gaitasun fisikoa hobetzeko, koordinazioa, indarra eta malgutasuna landuz, eta, aldi berean, zenbait bertute transmititzen dituzte, hala nola iraunkortasuna, autokontrola eta erantzukizuna. Frogatuta dago karateak txikienengan arnasketa egokia errazten duela, koordinazioa, kontzentrazioa, aipatutako muskulu-malgutasuna, autokontrola eta autoezagutza estimulatzen dituela, espazio-denboraren orientazioa eta ikusmen-trebetasunak indartzen dituela, erreakzio-abiadura eta kolpeen edo mugimenduen exekuzio-denbora laburtzen dituela, gehiegizko energia deskargatzen duela, eta autokonfiantza, segurtasuna eta autoestimua indartzen dituela, eta, horrela, inpultsibotasuna kontrolpean mantentzen duela. Gainera, irakasten du gogoa gorputzarekin kohesionatzen, eta izaera positiboko beste balio batzuk garatzen ditu, hala nola tolerantzia, adiskidetasuna eta erantzukizuna, haurrak diziplinan eta errespetuan hezten baititu, eta ezaugarri horiek lagungarriak baitira kirolari eta pertsona on bilaka daitezen. Izan ere, emozioak erregulatzen eta inpultsibitatea kontrolatzen da. Behar-beharrezko kontua bizi garen garai hauetan.
MutuaLex 141 zk.
Azken berri juridikoak. Interes orokorreko antolamenduak, buletinetan argitaratuta (E.A.E., E.H.A.A., A.L.H.A.O., B.A.O., G.A.O. eta E.B.A.O.). 2021eko otsailaren 6tik 12rako astea.
Mutualiak prebentzioaren garrantzia islatzen duten argazkirik onenak sarituko ditu.
Gaur hasiko da Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko Mutualiaren XVIII. Argazki Lehiaketaren epea, eta martxoaren 31n amaituko da.
Sariak 2021eko apirilaren 28an emango dira, Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Nazioarteko Egunean, eta 2.700 eurokoak izango dira, guztira.
Oso urte zaila izan da, eta askotariko terminoak ikasi ditugu: esposizio-arriskua, FFP2 maskara, aerosolak, etab. Horregatik, oraingoan inoiz baino gehiago, lan-eremuko prebentzio-jardunbide egokiak islatzen dituzten argazkiak saritu nahi ditu Mutualiak, hala betiko arriskuei dagokienez nola sortu berri diren arriskuei eta SARS-CovV-2 birusaren ondoriozko pandemiarekin lotutakoei dagokienez.
Lehiaketaren helburua da gizartea laneko segurtasunari eta osasunari buruz kontzientziatu eta sentikortzea. Sariek ekarpen ekonomiko hauek egingo dituzte.
- Lehen saria: 1.200 €
- Bigarren saria: 900 €
- Hirugarren saria: 600 €
Lehiaketan, 18 urtetik gorako pertsona guztiek parte hartu ahalko dute, amateurrak nahiz profesionalak izan, baina ezingo dute parte hartu epaimahaiko kideek, haien hurbileko senideek eta MUTUALIAko langileek. Parte hartzeko ez da ezer ordaindu behar. Argazkiek originalak eta parte-hartzaileak eginak izan behar dute, eta ezingo dira aurkeztu lehenago argitaratu edo beste lehiaketaren batean saritu diren lanak. Argazkiek ezingo dute hirugarrenen eskubiderik izan.
- Formatu digitalean bidaliko dira, JPEG formatuan, prevencion@mutualia.eus helbidera.
- Gutxienez 20 x 30 cm-koak izango dira, eta 300 ppp-ko bereizmena eduki beharko dute.
- Fitxategiaren tamainak ezingo du 25 Mb baino handiagoa izan.
- Argazki bakoitzarekin batera, deskribapen-orri bat igorri beharko da, behar bezala beteta.
Prebentzioaren garrantzia islatzera animatzen zaituztegu. Gaur, inoiz baino gehiago, zure ikuspegiak axola du!
2021eko HAURREN MINBIZIAREN NAZIOARTEKO EGUNA
Otsailaren 15a Haurren Minbiziaren Nazioarteko eguna da, eta egun horrek ahotsa eta ikusgarritasuna ematen die minbizia duten haurren familiei, haien beldurrei, kezkei, itxaropenari eta indarrari.
Aurten, Covid-19aren pandemia dela eta, ezin da nahiko luketen bezala ospatu. Hala ere, badakite haurren eta beste minbizia duten familien arazoak zabaltzen eta azaltzen jarraitu behar dutela, pandemiaren testuinguru horretan, gaitza gainez egiteko oztopo handia izaten ari baita.
“Biziraupen hobea posible da” lelopean, #EnNuestrasManos #throughourhands hashtagek, Federazioaren elkarteek eta nazioarteko erakundeek, omenaldia egin nahi diete minbizia duten haur eta nerabeei, haien ausardiagatik, kemenagatik eta erresilientziagatik, haien bizitzek munduan uzten duten arrastoa eta gure etorkizun partekatuari forma ematen dioten modua aitortuz. Horregatik, aurten bizitzaren zuhaitzarekin irudikatu nahi dute, minbizia sendatzen dela sinbolizatzeko.
Gainera, aurten arreta kualifikatua eta diziplina anitzekoa izateak eta minbizia duten adingabeentzako diagnostiko goiztiarrak duten garrantzian jarri nahi dute arreta, alderdi horiek guztiz beharrezkoak baitira biziraupen hobea lortzeko.
International Childhood Cancer Day kanpainan parte hartzeko aukera dago, “Bizitzaren Zuhaitza” osatzeko materialak esku daude esteka honetan , familia guztien omenez eta haiek gogoratzeko.
Mutualian bat egiten dugu “Haurren Minbizaren Nazioarteko eguna”kanpaianarekin.